Swetharanyeswarar मंदिर हे दक्षिण भारतातील तमिळनाडू राज्यातील मायिलादुथुराई जिल्ह्यातील थिरुवेनकाडू या गावात स्थित शिव देवताला समर्पित हिंदू मंदिर आहे. शिव, ज्याला स्वेथरण्येश्वर म्हणून ओळखले जाते, ते लिंगाद्वारे दर्शवले जाते. त्यांची पत्नी पार्वतीला ब्रह्मविद्याम्बीगाई म्हणून चित्रित केले आहे.
नयनार म्हणून ओळखल्या जाणार्‍या तमिळ संत कवींनी लिहिलेल्या तेवरम या तमिळ शैव प्रामाणिक कार्यात अध्यक्ष देवतेची स्तुती केली जाते आणि ती पदल पेट्रा स्थलम म्हणून वर्गीकृत आहे. हे शैव धर्माच्या हिंदू पंथासाठी महत्त्वपूर्ण आहे कारण हे नऊ ग्रह घटक असलेल्या नवग्रह स्टालांपैकी एक, बुध (बुध) शी जोडलेले मंदिरांपैकी एक आहे.
स्वेथरण्येश्वर मंदिरामागील कथा
या मंदिरातील सर्वात महत्त्वाची देवता म्हणजे स्वेथरण्येश्वर. शिवाच्या क्रोधित प्रकटीकरणांपैकी एक अगोरा मूर्ती असल्याचे म्हटले जाते. मारुथुवासुरन नावाचा राक्षस तिरुवेंगडू येथे राहत होता. ब्रह्मदेवाला प्रसन्न करण्यासाठी त्यांनी तपश्चर्या केली कारण त्यांना विशेष क्षमता प्राप्त झाली होती. त्याच्या भक्तीने ब्रह्मदेवाला प्रसन्न केले, ज्याने त्याला विशेष क्षमता बहाल केली. मरुथुवासुरनने आपल्या सत्तेचा गैरवापर करताना संत आणि निरपराध लोकांचा छळ सुरू केला.
त्या सर्वांनी भगवान शिवाला संत आणि आजारी लोकांसह त्यांचे दुःख नाहीसे करण्याची विनंती केली. शिवाने अगोरमूर्तीचे रूप धारण केले आणि तिरुवेंगडू मंदिर समजल्या जाणाऱ्या झाडाखाली मारुथुवासुरनचा वध केला. या ठिकाणाला स्वेतारण्यम, आदि चिदंबरम आणि नवा नित्य स्टाल असेही संबोधले जाते. असा दावा केला जातो की इंद्र, बुद्ध, सूर्य, चंद्र आणि ऐरावता या सर्वांनी या ठिकाणी स्वेथरण्येश्वराची पूजा केली होती.
स्वेथरण्येश्वर मंदिराचा इतिहास
सध्याची जागा विजयनगरच्या शासकांनी 16 व्या शतकात बांधली होती, सुरुवातीला चोल वंशाचा एक भाग असल्याने आणि आदित्य चोल आणि राजाराजा चोल यांच्याकडून खूप समर्पण करून. मंदिरात चोल, पांड्या आणि विजयनगर साम्राज्यांचे दगडी शिलालेख आहेत. या मंदिराच्या प्रतिभेचे श्रेय राजराजा चोल पहिला, राजेंद्र चोल, विरराजेंद्र चोल, कुलोथुंगा पंड्या, कुलशेखर पांड्या, विक्रम पंड्या आणि विजयनगरचा राजा कृष्णदेवराया यांना दिले जाते.
स्वेथरण्येश्वर मंदिराची वास्तुकला
सध्याची रचना विजयनगरचा राजा कृष्णदेवरायाने १६व्या शतकात बांधली होती आणि ती चोल राजवटीत बांधली गेली होती. अभयारण्य पूर्वाभिमुख आहे आणि पश्चिम आणि पूर्व बाजूंना सात-स्तरीय गोपुरम असलेले पॅसेज आहेत. अभयारण्यात 5 मार्ग आणि एक प्राथमिक शिखर (राजगोपुरम) आहे. मंदिराच्या भिंतींवर चोल आणि विजयनगर राजघराण्यांबद्दल महत्त्वपूर्ण ऐतिहासिक माहिती आहे.
हे मंदिर द्रविड रचनेत बांधण्यात आले आहे. दगडांनी बांधलेल्या प्रचंड मंदिराला लांब, रुंद छत आणि सर्वत्र आधार देणारे कोरीव बिंदू आहेत. या मंदिराच्या अद्वितीय भगवान शिव देवतेला पाच मुखे आहेत, ज्यापैकी प्रत्येक परमेश्वराच्या वेगळ्या पैलूचे प्रतिनिधित्व करतो. मंदिरात अनेक देवस्थाने आहेत. बुद्ध मंदिर तिसर्‍या परिसरात स्थित आहे, थेट तीर्थमपैकी एकाच्या पलीकडे.
स्वेथरण्येश्वर मंदिराबद्दल तथ्य
- हे मंदिर लोकप्रिय नवग्रह मंदिरांपैकी एक आहे ज्यामध्ये बुध (बुध) देवता आहे .
- बुधा म्हणजे व्यक्तीची बोलण्याची क्षमता. त्यामुळे मोठा नेता किंवा वक्ता बनायचे असेल तर हे मंदिर आवर्जून पाहावे लागेल.
- ज्ञानरण्य, बुद्धीचे मंदिर म्हणूनही ओळखले जाते, हे मंदिर शहाणपण, ज्ञान, शिक्षण आणि उत्कृष्टता आणते.
- ज्या लोकांना लग्न करायचे आहे किंवा मुलाला जगात आणायचे आहे त्यांच्यासाठी हे मंदिर खूप महत्वाचे आहे कारण ते लग्न आणि बाळंतपणाचे आशीर्वाद देते.
- सोम, सूर्य आणि अग्नी या तिन्ही त्रैमाशात स्नान केल्यावर येथे देवाची पूजा करणे अत्यंत शुभ मानले जाते.
- श्री वल्लभ गणपती (श्री गणपतीसह श्री वल्लभ देवी) देवता अशा प्रकारे ठेवली आहे की ती जुन्या पारंपारिक घरासारखी दिसते.
- सात-स्तरीय गोपुरम हे सुमारे दोन एकरांच्या मंदिर संकुलाचे प्राथमिक प्रवेशद्वार आहे.
- मंदिराच्या संकुलातील सर्वात ओळखण्यायोग्य जतन म्हणजे स्वेथरण्येसरर, अघोरा आणि नटराज. मंदिराचे तीन टाके आणि प्रत्येक उपासनेचे ठिकाण प्रचंड एकाग्र आयताकृती दगडी भिंतींनी वेढलेले आहे.
- या विनायकाची पूजा केल्याने भूक आणि दारिद्र्याच्या साखळीतून मुक्ती मिळते.
स्वेथरण्येश्वर मंदिरातील प्रसिद्ध सण
- फेब्रुवारी-मार्चमध्ये ब्रह्मोत्सव
- विनायकर चतुर्थी ऑगस्ट-सप्टेंबरमध्ये
- सप्टेंबर-ऑक्टोबरमध्ये नवरात्र
- याशिवाय प्रदोषमही नियमितपणे पाळला जातो.
स्वेथरण्येश्वर मंदिरात कसे जायचे
हे गाव दक्षिण भारतातील तमिळनाडू राज्यातील मयिलादुथुराई जिल्ह्यातील थिरुवेंकाडू या गावात आहे .
विमानाने : त्रिची विमानतळ मंदिरापासून 150 किलोमीटर अंतरावर आहे. पॉंडिचेरी आणि चेन्नई हवाई टर्मिनल अभयारण्यापासून वैयक्तिकरित्या 104 किमी आणि 250 किमी अंतरावर आहेत.
रेल्वेने : कुंभकोणम मंदिरापासून ६० किमी अंतरावर आहे. तामिळनाडूच्या प्रमुख शहरांना कुंभकोणम ते जोडणाऱ्या रेल्वे आहेत.
रस्त्याने : स्वेथरण्येश्वर मंदिर सिरकाझी आणि मायिलादुथुराईपासून अनुक्रमे १४ किमी आणि २५ किमी अंतरावर आहे जिथून पुरेशा बसेस उपलब्ध आहेत.