गणपती
गणपतीचे शिर हे गजाचे असले, तरी त्याचा एक तुटलेला दात हातात असतो व दुसरा मुखाला असतो. त्याचे उंदीर हे वाहन…
अष्टविनायक
गणपती ही विद्येची, बुद्धीची देवता आहे. महाराष्ट्रात असलेल्या गणेशाच्या आठ मंदिरांमागे मोठा इतिहास आहे, ज्याला अष्टविनायक म्हणलं जातं. श्रीगणेशाचं स्मरण…
होळीला शेणाच्या गोवऱ्या जाळण्यामागे काय आहे धार्मिक कारण ?
होळीचा सण जवळ आल्याने सगळ्यांचा उत्सार वाढला आहे. फाल्गुन महिन्यात शुक्ल पक्षातील पौर्णिमेला होलिका दहन केले जाते. तर दुसऱ्या दिवशी…
काय आहे शिमगा सणाचे महत्त्व?
कोकणात शिमगा (Shimga) या नावाने ओळखला जाणारा होळी (Holi) हा कोकणातील सर्वात प्रिय सणांपैकी एक आहे. महाराष्ट्रात कोकणात शिमगोत्सव मोठ्या…
ज्योतिर्लिंग | Jyotirlinga
ज्योतिर्लिंग : भारतातील प्रख्यात बारा शिवस्थाने ज्योतिर्लिंगे म्हणून ओळखली जातात. ह्या बारा ज्योतिर्लिंगांच्या स्वरूपाबाबत व उत्पत्तीबाबत अभ्यासकांत विविध मते आढळतात.…
त्रिमूर्ति | Trimurti
त्रिमूर्ति : तीन देवतांच्या संयुक्त प्रतीकात्मक आविष्कारास ही संज्ञा लावली जाते. हिंदू व बौद्ध धर्मांत ही त्रिमूर्तिकल्पना आढळते. ख्रिस्ती धर्मातील…
लेणी | Cave
लेणी : पर्वतश्रेणीत खडक खोदून तयार केलेली गुहागृहे वा प्रस्तरालये. नासिकजवळच्या पांडव लेण्यातील लेखात ‘लेण’ हा शब्द प्रथम आलेला दिसतो.…
वेरूळ | Verul | Ellora
वेरूळ : लेण्यांसाठी जगप्रसिद्ध असलेले भारतातील स्थळ. ते महाराष्ट्रात औरंगाबादच्या वायव्येस सु. २९ किमी. वर वसले आहे. या गावाजवळून इला…
वाकाटक घराणे | Vakataka family
वाकाटक घराणे : महाराष्ट्रातील एक प्राचीन प्रसिद्ध राजवंश. या वंशाची माहिती पुराणे, शिलालेख व तांम्रपट यांतून मिळते. प्राचीन काळी भारतात…
वारकरी संप्रदाय | Warkari Sampraday
वारकरी संप्रदाय : महाराष्ट्रातील एक अत्यंत लोकप्रिय भक्तिसंप्रदाय. ‘वारी करणारा’ ह्या अर्थाने ‘वारकरी’ हा शब्द वापरण्यात आलेला आहे. ‘वारी’ ह्या…
वारली | Warali Jamaat
वारली : भारतातील एक अनुसूचित जमात. वारल्यांची वस्ती मुख्यत्वे महाराष्ट्र, गुजरात व कर्नाटक या राज्यांत तसेच दाद्रा व नगरहवेली या…
वासुदेव | Vasudev
वासुदेव : महाराष्ट्रातील एक वैशिष्ट्यपूर्ण जात. वृत्तीने हे धार्मिक भिक्षेकरी आहेत. एका ब्राह्मण ज्योतिषास कुणबी स्त्रीपासून सहदेव नावाचा पुत्र झाला…