नटराज मंदिर चिदंबरम
नटराज मंदिर चिदंबरम ज्याला थिलाई नटराज मंदिर म्हणूनही ओळखले जाते, ते नटराज यांना समर्पित आहे, ज्याला त्याच्या नृत्य प्रकारात भगवान शिव म्हणूनही ओळखले जाते. चिदंबरम येथील थिल्लई नटराज मंदिरात, उपासनेचे केंद्र म्हणजे इथर (आकाश) तत्व आहे, जे पाच घटकांपैकी सर्वात सूक्ष्म आहे ज्याला पंचभूत स्थानम असेही म्हणतात . थिल्लई नटराज मंदिरात निराकार भगवान शिवाची पूजा केली जाते. हे मंदिर प्रदीर्घ काळापासून आहे आणि जेव्हा […]
कामाक्षी अम्मान मंदिर
कामाक्षी अम्मान मंदिर तामिळनाडू राज्यातील चेन्नईजवळ कांचीपुरम येथे आहे आणि शहरातील सर्वात ऐतिहासिक मंदिरांपैकी एक आहे. शक्ती हे कामाक्षी देवीचे प्रमुख रूप आहे. हे मंदिर सिद्ध पीठ मंदिरांपैकी एक आहे . कांची येथील देवीचे निवासस्थान “नबिस्थान ओटियाना पीतम” म्हणून ओळखले जाते. देवीचे नाव श्री कामाक्षी आहे. “अक्षी” हा शब्द “का” या शब्दापासून बनला आहे, ज्याचा अर्थ “शिक्षणाचा देव”, “मा” म्हणजे “संपत्तीचा देव” आणि […]
श्रीकालहस्तेश्वर मंदिर
श्रीकालहस्तीेश्वर मंदिर किंवा श्रीकालहस्ती मंदिर हे भारताच्या आंध्र प्रदेश राज्यातील तिरुपती जिल्ह्यातील श्रीकालहस्ती या गावात आहे. श्रीकालहस्ती मंदिर हे तिरुपतीपासून ३६ किलोमीटर अंतरावर असलेल्या पंचभूत स्थळांपैकी एक आहे आणि ते वाऱ्याला संबोधित करण्यासाठी ओळखले जाते. त्याला वायु लिंगम (वायु लिंगम) म्हणतात. हे दक्षिण भारतातील सर्वात सुप्रसिद्ध शिवमंदिरांपैकी एक आहे आणि असे मानले जाते जिथे कन्नप्पा शिवाने त्याला थांबवण्याआधी आणि त्याला मोक्ष […]
विंध्याचल मंदिर
विंध्याचल मंदिर , ज्याला माँ विंध्यावासिनी मंदिर आणि विंध्याचल धाम असेही म्हणतात, हे उत्तर प्रदेशातील मिर्झापूर जिल्ह्यातील विंध्यवासिनी मातेला समर्पित हिंदू मंदिर आहे. हे भारतातील शक्तीपीठ मंदिरांपैकी एक आहे. मां विंध्यावासिनी विंध्याचल माई ही विंध्याचल धाम, मिर्झापूरची प्रमुख देवता आहे. माँ विंध्यवासिनी, माँ दुर्गा चे रूप आहे, ही कौटुंबिक देवी (कुल देवी), संरक्षण करणारी देवी (रक्षक देवी) आणि […]
जंबुकेश्वर मंदिर – तिरुवनाइकावल
जम्बुकेश्वर मंदिर किंवा तिरुवनाइकावल हे भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील तिरुचिरापल्ली (त्रिची) जिल्ह्यात स्थित पंचभूत स्टालम मंदिर आहे. तिरुवनाइकल हे तामिळनाडूच्या पाच सर्वात महत्त्वाच्या शिव मंदिरांपैकी एक आहे (पंचा भूत स्टालम), जे महाभूताच्या पाच महान घटकांचे प्रतिनिधित्व करते. हे मंदिर तमिळमध्ये पाण्याच्या घटकाचे किंवा नीरचे प्रतिनिधित्व करते. हे 275 पाडल पेट्रा स्थालमपैकी एक आहे , जेथे चारही सर्वात आदरणीय नयनरांनी (शैव संतांनी) या मंदिरातील देवतेची महिमा गायली आहेत. जंबुकेश्वर […]
घृष्णेश्वर ज्योतिर्लिंग
गृष्णेश्वर ज्योतिर्लिंग मंदिर किंवा घृष्णेश्वर मंदिर हे महाराष्ट्र, भारतातील संभाजीनगर जिल्ह्यातील वेरूळ गावात स्थित भगवान भोलेनाथांच्या १२ ज्योतिर्लिंग मंदिरांपैकी एक आहे. हे मंदिर एलोरा लेणीजवळ आहे. घृष्णेश्वर म्हणजे करुणेचा स्वामी. हे महाराष्ट्र, भारतातील दौलताबाद जवळ एलोरा येथे आहे. पद्म पुराण आणि शिव पुराणात या मंदिराचा उल्लेख आहे. इस्लामिक आक्रमक शक्तीने भारतातील आक्रमणादरम्यान या मंदिराचे नुकसान केले आणि या मंदिराची तोडफोड केली, जी […]
रामेश्वरम ज्योतिर्लिंग
रामनाथ किंवा रामेश्वरम ज्योतिर्लिंग किंवा रामनाथस्वामी मंदिर हे भगवान शिवाच्या १२ ज्योतिर्लिंग मंदिरांपैकी एक आहे आणि ते तामिळनाडूमधील रामेश्वरम बेटावर आहे. रामेश्वरम ज्योतिर्लिंग हे भगवान शिव भक्तांसाठी मुख्य प्रार्थनास्थळांपैकी एक आहे आणि जगातील सर्वात मोठ्या मंदिर संकुलांपैकी एक आहे. रामेश्वरम ज्योतिर्लिंग मंदिर हे चार धाम मंदिरांपैकी एक आहे जे हिंदू भक्तांसाठी अत्यंत पवित्र आहे. हे तामिळनाडूच्या रामनाथपुरम जिल्ह्यात आहे. रामेश्वरम मंदिरात मांडलेले ज्योतिर्लिंग हे भगवान शिवाच्या […]
त्र्यंबकेश्वर ज्योतिर्लिंग
श्री त्र्यंबकेश्वर ज्योतिर्लिंग मंदिर हे त्र्यंबक, त्र्यंबकेश्वर तहसील, नाशिक जिल्हा, महाराष्ट्र, भारत येथे नाशिकपासून २८ किलोमीटर आणि नाशिक रोडपासून ४० किलोमीटर अंतरावर असलेल्या १२ ज्योतिर्लिंग मंदिरांपैकी एक आहे . त्र्यंबकेश्वर ज्योतिर्लिंग हे 12 पैकी एकमेव शिवलिंग आहे जे केवळ भगवान शिवच नव्हे तर भगवान विष्णू आणि भगवान ब्रह्मा यांना देखील सन्मानित करते, जे पवित्र त्रिमूर्ती समाविष्ट करतात. त्र्यंबकेश्वर शहर हे […]
ओंकारेश्वर ज्योतिर्लिंग
ओंकारेश्वर ज्योतिर्लिंग हे भारतातील मध्य प्रदेशातील खांडवा जिल्ह्यातील खांडवा शहराजवळील मांधाता येथे शिवाला समर्पित एक हिंदू मंदिर आहे. हे शिवाच्या बारा ज्योतिर्लिंगांपैकी एक आहे . हे भारताच्या मध्य प्रदेशातील नर्मदा जिल्ह्यातील खांडवा शहराजवळील मांधाता बेटावर आहे; बेटाचा आकार देवनागरी चिन्ह ॐ सारखा आहे असे म्हटले जाते. या विशिष्ट ठिकाणी दोन मुख्य शिवमंदिरे आहेत, एक ओंकारेश्वरला समर्पित बेटावर (ज्यांच्या नावाचा अर्थ “ओंकाराचा […]
बैद्यनाथ ज्योतिर्लिंग
बाबा बैद्यनाथ धाम या नावाने ओळखले जाणारे बैद्यनाथ ज्योतिर्लिंग मंदिर हे भारताच्या झारखंड राज्यातील संथाल परगणा विभागातील देवघर येथे स्थित भगवान शिवाला समर्पित हिंदू मंदिर आहे. हे १२ ज्योतिर्लिंग मंदिरांपैकी एक आहे आणि शिवाचे वास्तव्य असलेले सर्वात पूजनीय स्थान मानले जाते. मंदिर संकुलात बाबा बैद्यनाथ यांचे मध्यवर्ती मंदिर आहे, ज्यामध्ये आदरणीय धाम आहे, तसेच इतर २१ मंदिरे आहेत. पवित्र तीर्थक्षेत्र म्हणून […]
भीमाशंकर ज्योतिर्लिंग
भीमाशंकर ज्योतिर्लिंग हे एक जुने पवित्र स्थान आहे आणि महाराष्ट्रातील सह्याद्रीच्या उतारावर असलेल्या भगवान शिवाचे सर्वात पवित्र देवस्थान असलेल्या १२ ज्योतिर्लिंगांपैकी एक आहे. हे सह्याद्री पर्वताच्या घाट प्रदेशात आहे. संपूर्ण भारतात मांडलेल्या बारा ज्योतिर्लिंगांपैकी भीमाशंकर ज्योतिर्लिंग आहे. हे महाराष्ट्र, भारतातील भोजगिरी गावात खेड तालुक्याच्या वायव्येस (राजगुरुनगर म्हणूनही ओळखले जाते) 50 किलोमीटर अंतरावर आहे. भीमा नदी, जी आग्नेयेकडे वाहते आणि रायचूरजवळ कृष्णाला […]
श्री काशी विश्वनाथ ज्योतिर्लिंग
काशी विश्वनाथ ज्योतिर्लिंग मंदिर हे भारतातील उत्तर प्रदेशातील वाराणसी शहरातील विश्वनाथ गली येथे स्थित भगवान शिवाला समर्पित एक प्रसिद्ध हिंदू मंदिर आहे. काशी विश्वनाथ ज्योतिर्लिंग हे बारा ज्योतिर्लिंग मंदिरांपैकी एक आहे , किंवा पवित्र गंगा नदीच्या पश्चिम तीरावर असलेले पवित्र शिव मंदिर आहे. मंदिराला विश्वनाथ किंवा विश्वेश्वर म्हणून दर्शविले जाते, ज्याचा अर्थ “विश्वाचा शासक” आहे. बरेच लोक मंदिराला काशी विश्वनाथ […]