विरुपाक्ष मंदिर हम्पी
कर्नाटकातील विजयनगर जिल्ह्यातील हम्पी येथे असलेले विरुपाक्ष मंदिर हे युनेस्कोच्या जागतिक वारसा स्थळ असलेल्या हम्पी ग्रुप ऑफ मोन्युमेंट्सचा एक भाग आहे. हे मंदिर श्री विरुपाक्ष या शिवस्वरूपाला समर्पित आहे. विजयनगर साम्राज्याचा शासक देवराया दुसरा, ज्याला प्रौदा देवराया या नावानेही ओळखले जाते, याच्या अंतर्गत नायक (सरदार) लक्कन दंडेशाने मंदिर बांधले. विरुपाक्ष मंदिर भगवान शिवाला समर्पित आहे. हे मंदिर राजा […]
नागेश्वर ज्योतिर्लिंग
नागेश्वर ज्योतिर्लिंग हे नागेश्वर ज्योतिर्लिंग म्हणूनही ओळखले जाते. हे मंदिर भगवान शिवाला समर्पित आहे आणि गुजरातमधील १२ ज्योतिर्लिंगांपैकी एक मानले जाते. ज्योतिर्लिंगाचे गर्भगृह भूमिगत आहे. हे मंदिर तलावाने वेढलेल्या एका मोठ्या बागेत उभ्या असलेल्या 25-मीटर-उंची भगवान शिवाच्या मूर्तीसाठी प्रसिद्ध आहे. नागेश्वराची पूजा करणाऱ्या व्यक्तीचे मन आणि शरीर विषमुक्त असते कारण त्याच्या नावाचा अर्थ “सर्पांचा स्वामी” आहे. भगवान शिव देखील त्यांच्या […]
कोटिलिंगेश्वर मंदिर कोलार
कोटिलिंगेश्वर मंदिर कोलार जिल्ह्यात कम्मासांद्र नावाच्या छोट्या गावात आहे . हे मंदिर आशियातील सर्वात मोठे आणि सर्वात उंच शिवलिंग ठेवण्यासाठी प्रसिद्ध आहे. दरवर्षी सुमारे 2 दशलक्ष भाविक या मंदिराला भेट देतात. भगवान शंकराला समर्पित या खास मंदिरात अंदाजे एक कोटी शिवलिंगे आहेत. कोटिलिंगेश्वर मंदिरातील सर्व शिवलिंगे (सर्वात मोठ्या व्यतिरिक्त) एक फूट ते तीन फूट उंचीची आहेत. भगवान शिवाच्या अनुयायांसाठी, एकाच ठिकाणी अनेक शिवलिंग […]
जाटोली शिव मंदिर सोलन
जाटोली शिव मंदिर हे हिमाचल प्रदेश, भारतातील सोलन जिल्ह्यातील जाटोली गावात स्थित एक हिंदू मंदिर आहे. ते शिवमंदिर आहे. हे मंदिर आशियातील सर्वात उंच शिवमंदिर असल्याचे मानले जाते. श्री श्री स्वामी कृष्णानंद परमहंस महाराज यांनी हे मंदिर बांधले. महादेवाच्या लांब जटाशी संबंधित असलेल्या ‘जटा’ या शब्दावरून या मंदिराचे नाव पडले आहे. हे भव्य शिवमंदिर जाटोलीच्या सुंदर उद्यानात आहे. मंदिरात एक नैसर्गिक शिव […]
परळी वैजनाथ मंदिर
परळी वैजनाथ मंदिर किंवा श्री वैद्यनाथ मंदिर हे महाराष्ट्रातील बीड जिल्ह्यात असलेले एक प्राचीन शिव मंदिर आहे. हे मंदिर सुमारे 3000 वर्षे जुने असल्याचे मानले जाते. वैजनाथ मंदिर एका छोट्या टेकडीवर दगडाने बांधलेले असून चारही बाजूंनी तटबंदीने वेढलेले आहे. हे मंदिर दोन प्रसिद्ध दंतकथांशी जोडलेले आहे. धनवंतरी आणि अमृतेश्वरी ही वैजनाथ मंदिराच्या लिंगाची इतर नावे आहेत. अतिशय गुळगुळीत पृष्ठभाग असलेले […]
श्रीकांतेश्वर मंदिर नंजनगुड
श्रीकांतेश्वर मंदिर (याला नंजुंदेश्वर मंदिर देखील म्हणतात) हे भारतातील कर्नाटकातील नांजनागुडू या हिंदू तीर्थक्षेत्रातील शिवाला समर्पित असलेले एक प्राचीन मंदिर आहे. हे कावेरी नदीची उपनदी कपिला नदीच्या उजव्या तीरावर आहे. नंजनागुडूला “दक्षिणा प्रयाग” किंवा “दक्षिण प्रयाग” असेही म्हणतात. कन्नडमध्ये नंजू म्हणजे “विष देणे”. नंजुंदेश्वरा या नावाचा अर्थ आहे “विष प्यायलेला देव” (हलहल, हा शब्द ज्याचा उगम दुधाच्या महासागराच्या महामंथनाच्या आख्यायिकेत […]
लिंगराज मंदिर भुवनेश्वर
लिंगराज मंदिर हे भारताच्या ओडिशा राज्याची राजधानी भुवनेश्वर येथे स्थित भगवान शिवाला समर्पित सर्वात प्राचीन हिंदू मंदिरांपैकी एक आहे. हे मंदिर भुवनेश्वरमधील सर्वात दृश्यमान खूण आहे आणि राज्यातील सर्वात लोकप्रिय पर्यटन स्थळांपैकी एक आहे. लिंगराज मंदिर हे भुवनेश्वरचे सर्वात मोठे मंदिर आहे. मंदिराचा सेंट्रल टॉवर 180 फूट (55 मीटर) उंच आहे. हे मंदिर कलिंग स्थापत्यकलेचे सार दर्शवते , जे भुवनेश्वरमधील स्थापत्य […]
मुक्तेश्वर मंदिर भुवनेश्वर
मुक्तेश्वर मंदिर हे दहाव्या शतकात बांधलेले आणि भुवनेश्वर, ओडिशा, भारत येथे स्थित भगवान शिवाला समर्पित हिंदू मंदिर आहे. 950-975 CE पासूनचे हे मंदिर ओडिशातील हिंदू मंदिरांच्या विकासाच्या अभ्यासातील एक महत्त्वाचे स्मारक आहे. हे मंदिर इसवी सन दहाव्या शतकात बांधले गेले. मंदिराचे प्रमुख देवता भगवान शिव आहेत, ज्यांना भगवान मुक्तेश्वर किंवा आध्यात्मिक स्वातंत्र्याचा देव म्हणूनही ओळखले जाते. इतिहासकारांनी मंदिराला त्याच्या […]
मेनल महानालेश्वर मंदिर
मेनल महानलेश्वर मंदिर हे राजस्थानमधील सर्वात प्रसिद्ध मंदिरांपैकी एक आहे जे चित्तोडगडपासून सुमारे 90 किलोमीटर आणि बुंदीपासून सुमारे 70 किलोमीटर अंतरावर आहे. हे मंदिर त्याच्या जुन्या नावाने महानालेश्वर मंदिर देखील ओळखले जाते. भगवान शिवाला समर्पित मेनल शिव मंदिर, मिनी-खजुराहो मंदिर म्हणूनही ओळखले जाते. मेनल महानालेश्वर मंदिर हे 11व्या शतकातील चमत्कार आहे जे पाहण्यासारखे आहे. शाकंभरी राजघराण्यातील सोमेश्वर चाहमणा आणि […]
ताडकेश्वर महादेव मंदिर वलसाड
ताडकेश्वर महादेव मंदिर भारताच्या गुजरात राज्यातील वलसाड जिल्ह्यातील अब्रामा शहराजवळ आहे. हे मंदिर वांकी नदीच्या काठावर आहे. तडकेश्वर महादेव मंदिर हे वलसाडच्या सर्वात प्रमुख मंदिरांपैकी एक आहे, ज्यामध्ये शिवलिंगांची अनेक रूपे आहेत. छत नसल्यामुळे आणि शिवलिंगावर सतत पडणारा सूर्यप्रकाश यामुळे हे मंदिर ताडकेश्वर म्हणून ओळखले जाते. ताडकेश्वर महादेव मंदिर सुमारे 1000 वर्षे जुने आहे आणि वलसाड जिल्ह्यातील सर्वात प्राचीन […]
जलकंदेश्वर मंदिर वेल्लोर
जलकंदेश्वर मंदिर हे भारतातील तमिळनाडू राज्यातील वेल्लोर शहराच्या मध्यभागी असलेल्या वेल्लोर किल्ल्यात स्थित एक भगवान शिव मंदिर आहे. जलकंटेश्वर मंदिर त्याच्या उत्कृष्ट विजयनगर वास्तुकलेसाठी ओळखले जाते. मंदिरात काही उत्कृष्ट दगडी कोरीवकाम आणि शिलालेख आहेत, प्रत्येकाची स्वतःची वेगळी शैली आहे. हे मंदिर वेल्लोरमधील सर्वाधिक भेट दिलेल्या पर्यटन स्थळांपैकी एक आहे. मनोऱ्यावरील सुंदर शिल्पे आणि कलाकृती आणि भिंती आणि छतावर नक्षीकाम केलेले हे […]
भोगा नंदेश्वर मंदिर
भोगा नंदेश्वर मंदिर आणि अरुणाचलेश्वर मंदिर हे कर्नाटकातील चिक्कबल्लापूर जिल्ह्यातील नंदी गावात स्थित दुहेरी हिंदू मंदिर संकुल आहेत. ते अलंकृत, सुंदर कोरलेले आणि शिवाला समर्पित आहेत. ते 9व्या आणि 10व्या शतकाच्या दरम्यानचे आहेत. द्रविड वास्तुकलेतील नोलांबवाडी शैलीतील हे कर्नाटकातील सर्वात जुने मंदिर आहे. भोगा नंदेश्वर मंदिर हे जुळ्याचे उत्तरेकडील मंदिर आहे. त्यानंतर लवकरच दक्षिणेला अरुणाचलेश्वर मंदिर बांधले गेले. संपूर्ण विजयनगर […]