ताडकेश्वर महादेव मंदिर भारताच्या गुजरात राज्यातील वलसाड जिल्ह्यातील अब्रामा शहराजवळ आहे. हे मंदिर वांकी नदीच्या काठावर आहे. तडकेश्वर महादेव मंदिर हे वलसाडच्या सर्वात प्रमुख मंदिरांपैकी एक आहे, ज्यामध्ये शिवलिंगांची अनेक रूपे आहेत. छत नसल्यामुळे आणि शिवलिंगावर सतत पडणारा सूर्यप्रकाश यामुळे हे मंदिर ताडकेश्वर म्हणून ओळखले जाते.
ताडकेश्वर महादेव मंदिर सुमारे 1000 वर्षे जुने आहे आणि वलसाड जिल्ह्यातील सर्वात प्राचीन मंदिरांपैकी एक आहे. आतून शिवलिंगावर सूर्यप्रकाश पडू नये म्हणून छत नसताना ते बांधले होते. त्यामुळे ते “तडकेश्वर” म्हणून ओळखले जाते. शिवलिंग साधारण ६ ते ८ फूट लांब आहे.
ताडकेश्वर महादेव मंदिरामागील गोष्ट
मे 1215 मध्ये, वांकी नदीच्या उत्तरेकडील झुडपांमध्ये 6 फूट 10 इंच (2.08 मीटर) आकाराचा अर्धवर्तुळाकार शिवलिंग प्रकारचा दगड सापडला. त्यावेळी स्थानिक मुस्लिमांनी हा दगड आपला पीरबाबा असल्याचे समजून हे शिवलिंग आपल्यासोबत नेण्याचा प्रयत्न केला आणि जाताना त्यांनी ते अर्धवट तोडले. अचानक, 1500 फूट त्रिज्येतील अंदाजे 60 लोकांना डंख मारून, विषारी कुंडले दगडातून बाहेर आले. त्यांनी शिवलिंग घटनास्थळी सोडून पळ काढला. शिवलिंगाला इजा करण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या सर्व ६० जणांचा भंडीच्या हल्ल्यात जागीच मृत्यू झाला.
एके दिवशी, भगवान शिव अब्रामा गावातील एका भक्ताच्या स्वप्नात दिसले आणि म्हणाले, “वांकी नदीच्या काठी लिंग घ्या आणि आज्ञा दिली की “भगवान शिवाचे दोन अनुयायी ते सहजपणे उचलू शकतात.” लिंग खाली ठेवा आणि जेव्हा ते खूप जड होईल तेव्हा त्या जागेवर लिंग बांधा.
त्यानंतर, भगवान शंकराकडून निर्देश मिळाल्यानंतर, दोन शिवभक्तांनी वांकी नदीतून शिवलिंग घेतले आणि भगवान शंकरांनी त्यांना त्यांच्या स्वप्नात सांगितल्याप्रमाणेच केले. त्यांना मंदिराच्या जागेसाठी शिवलिंग खूप जड वाटले, म्हणून त्यांनी ते वलसाड मंदिरात उभारले.
ताडकेश्वर महादेव मंदिराचा इतिहास
ताडकेश्वर महादेव मंदिराचे छत दोनदा बांधण्यात आले मात्र प्रत्येक वेळी ते कोसळले. पहिल्यांदा लागलेल्या आगीत छताचे नुकसान झाले. दुसऱ्यांदा कमाल मर्यादा आपोआप कोसळली. तेव्हा एका भक्ताच्या स्वप्नात भगवान शिव प्रकट झाले आणि त्यांनी घोषणा केली, “मी ताडकेश्वर महादेव आहे.” मला सूर्यकिरणांची गरज आहे.
परिणामी, मंदिराचे छत पुन्हा बांधू नका.” त्या दिवसापासून मंदिरात ताडकेश्वर महादेवाचे शिवलिंग सुरक्षितपणे राखले गेले. 22 फूट (6.7 मीटर) व्यासाचे छिद्र असलेले मंदिराचे शिखर आकाशात उघडलेले आहे. दुपारच्या वेळी सूर्याची किरणे थेट शिवलिंगावर पडतात.
ताडकेश्वर महादेव मंदिराची वास्तुकला
जगातील हे एकमेव महादेव मंदिर आहे ज्याला शिखर नाही. असे मानले जाते की अनेक वेळा व्यक्तींनी शिखर (टॉप सीलिंग) उभारण्याचा प्रयत्न केला, परंतु ते आपोआप विरघळले. या मंदिरातील तडकेश्वर महादेव शिवलिंग हे एक वैशिष्ट्य आहे कारण थेट सूर्यकिरण त्यावर पडावेत म्हणून शिखर मोकळे राहावे अशी तडकेश्वर महादेवाची इच्छा आहे.
मंदिराची रचना अतिशय आकर्षक आहे आणि हे मंदिर बनवल्यापासून अनेक अभ्यागतांना आकर्षित केले आहे. शिवलिंगासमोर एक नंदी आहे जो अतिशय सुंदर आहे. मंदिरात कमाल मर्यादा नसल्यामुळे मंदिराची रचना गोलाकार आणि वैशिष्ट्यपूर्ण आहे. तुम्हाला मंदिरात भक्तांसाठी देवी माँची स्थापना देखील मिळेल.
ताडकेश्वर महादेव मंदिराविषयी महत्वाची माहिती
- भारताच्या गुजरात राज्यातील वलसाड जिल्ह्यातील अब्रामा शहराजवळ असलेले ताडकेश्वर महादेव मंदिर 800 वर्षांहून अधिक जुने आहे.
- हे वलसाडमधील सर्वात जुने आणि सर्वात प्रसिद्ध मंदिरांपैकी एक आहे, तसेच शहरातील सर्वात जास्त भेट दिलेल्या पर्यटक आकर्षणांपैकी एक आहे.
- ताडकेश्वर महादेव मंदिर हे भगवान शिवाला समर्पित आहे आणि त्याच्या उत्कृष्ट कोरीव कामासाठी आणि शिल्पकलेसाठी प्रसिद्ध आहे.
- हे मंदिर प्रथम 13 व्या शतकात बांधले गेले होते आणि गुजरातमधील हिंदू मंदिरांच्या विकासाच्या अभ्यासात हे एक महत्त्वाचे स्मारक आहे.
- भव्य छत, सजावटीचे प्रवेशद्वार हे मंदिराचे मुख्य आकर्षण आहे.
- हे मंदिर 800 वर्षांहून अधिक जुने आहे, वलसाड जिल्ह्यातील सर्वात जुने मंदिर आहे . आतील शिवलिंगावर सूर्यप्रकाश पडावा यासाठी त्याची रचना करण्यात आली होती आणि त्याला कमाल मर्यादा नाही.
- महाशिवरात्री उत्सव आणि श्रावण महिन्याच्या निमित्ताने जवळच जत्रा भरते.
मुक्तेश्वर मंदिराला भेट देण्यासाठी सर्वोत्तम वेळ
हे ठिकाण अतिशय स्वर्गीय आणि अध्यात्मिक आहे आणि तुम्ही याला वर्षभर भेट देऊ शकता. तडकेश्वर महादेव मंदिरात जाण्याचा उत्तम काळ मात्र पावसाळा आणि हिवाळ्यात असतो. पावसाळ्यात, या ठिकाणी मध्यम ते मुसळधार पाऊस पडतो, ज्यामुळे ते हिरवाईने स्वर्गीय दिसते आणि इतरत्र ताजेपणा आणते.
मुक्तेश्वर मंदिरातील प्रसिद्ध सण
- दसरा – दसरा, ज्याला विजयादशमी असेही म्हणतात, नवरात्रीच्या दहाव्या दिवशी वाईटावर चांगल्याच्या विजयाचे स्मरण म्हणून साजरा केला जातो.
- श्रावण : आनंद आणि संपत्तीसाठी, हिंदू कॅलेंडरच्या पाचव्या महिन्यात, श्रावण म्हणून ओळखले जाणारे अनेक उपवास, अर्पण आणि मंत्र केले जातात.
- महाशिवरात्री हा एक उपवास विधी आहे जो फेब्रुवारीच्या शेवटच्या आठवड्यात होतो. हे भगवान शिव देवी पार्वतीला आपल्यासोबत आणल्याची आठवण करून देते. पुजारी आणि मंदिर समितीने भव्य उत्सव आयोजित केला आहे.
मुक्तेश्वर मंदिरात कसे जायचे
गुजरातचे वलसाड हवाई, रेल्वे किंवा रस्त्याने चांगले जोडलेले आहे.
हवाई मार्गे : देशातील इतर प्रमुख शहरांमधून वलसाडला नियमित उड्डाणे नाहीत. सर्वात जवळचे विमानतळ सूरत विमानतळ (STV) आहे जे 99 किमी अंतरावर आहे आणि मुंबई विमानतळ (BOM) NH48 मार्गे अंदाजे 186 किमी अंतरावर आहे.
रेल्वेने: ताडकेश्वर महादेव मंदिरापासून सर्वात जवळचे रेल्वे स्टेशन वलसाड रेल्वे स्टेशन आहे जे या मंदिरापासून काही किमी अंतरावर आहे.
रस्त्याने: तुम्हाला देशातील इतर प्रमुख शहरांमधून वलसाडला जाण्यासाठी नियमित बस मिळू शकतात. जवळचे बस स्थानक वलसाड आहे.