सूर्यनारायण कोविल , ज्याला सूर्यनारायण मंदिर म्हणूनही ओळखले जाते, हे कुंभकोणम तंजावर जिल्हा तामिळनाडू, भारत येथे स्थित सूर्य देवाला समर्पित हिंदू मंदिर आहे. प्रमुख देवता सूर्यनार, सूर्य आणि त्यांच्या पत्नी उषादेवी आणि प्रत्युषा देवी आहेत. उर्वरित आठ ग्रह देवतांचीही मंदिरात स्वतःची देवस्थाने आहेत.
तामिळनाडूतील नऊ नवग्रह मंदिरांपैकी एक म्हणून या मंदिराकडे पाहिले जाते. तमिळनाडूमध्ये सर्व ग्रहांसाठी देवस्थान असलेले हे एकमेव मंदिर आहे आणि ते सूर्यदेवाला समर्पित असलेल्या काही प्राचीन मंदिरांपैकी एक आहे.
सूर्यनार कोविलच्या मागे कथा
हिंदू पौराणिक कथेनुसार, ऋषी कलावांनी नवग्रहांची प्रार्थना केली जेव्हा त्यांना कुष्ठरोग झाला . त्याच्या भक्तीने ग्रहांना प्रसन्न केले, ज्यांनी त्याची इच्छा पूर्ण केली. एखाद्या व्यक्तीचे नशीब बदलण्याचा अधिकार कोणालाच नसल्याने ब्रह्मदेव संतापले. नऊ ग्रहांना कुष्ठरोग होईल अशी त्याची इच्छा होती.
भगवान शिवाला प्रसन्न करण्यासाठी सर्व नऊ ग्रहांनी शाप मिळाल्यावर कठोर तपश्चर्या केली. तेव्हा त्यांच्या क्षमेने संतुष्ट होऊन भगवान शिव त्यांच्यासमोर प्रकट झाले. पूर्ण श्रद्धा आणि समर्पणाने भिक्षा मागणाऱ्यांना ग्रहांनी एकंदरीत अनुकूल प्रतिसाद दिला पाहिजे, असा त्यांचा विश्वास होता.
सूर्यनार कोविलचा इतिहास
मंदिरात सापडलेल्या शिलालेखांपैकी एक असे म्हणते की ते कुलोत्तुंगा चोलदेव (1060-1118 CE) च्या काळात बांधले गेले होते आणि त्याला कुलोत्तुंगाचोला-मार्तंडालय असे म्हणतात. आधुनिक युगात, तामिळनाडू सरकारचा हिंदू धार्मिक आणि धर्मादाय देणगी विभाग मंदिराच्या प्रशासन आणि देखभालीची जबाबदारी घेतो. मुथुस्वामी दीक्षितर यांचे सौराष्ट्र रागम गीत, जे “सूर्यमूर्ते” ने सुरू होते, त्यात मंदिराचा संदर्भ आहे.
सूर्यनार कोविलची वास्तुकला
पश्चिमेकडे तोंड असलेले सूर्यनारायण मंदिर द्रविड स्थापत्य शैलीत बांधले गेले होते आणि त्यात प्रवेशद्वार टॉवर आणि पाच-स्तरीय राजगोपुरम आहे. प्रमुख देवता सूर्याच्या रथाचे प्रतीक असलेल्या विमानासारख्या वाहनात बसते. सूर्यनारायण उषा आणि प्रथ्युषा (छाया) या त्याच्या दोन पत्नींसोबत उभे असल्याचे चित्रित केले आहे. गर्भगृहात काशिविस्वनाथर, विशालाक्षी आणि गुरु भगवान यांचीही तीर्थस्थाने आहेत.
विश्वनाथर, विशालाक्षी, नटराज, शिवकामी, विनयागर आणि मुरुगन यांच्या प्रतिमा मुख्य मंदिराकडे जाणाऱ्या हॉलमध्ये आढळतात. ग्रह देवतांपैकी एक, गुरु (गुरु), मध्य मंदिरासमोर अक्षीय रेषेवर चित्रित केले आहे. इतर सात ग्रह देवता, बुध (बुध), शनी (शनि), सुक्रन (शुक्र), सोम (चंद्र), अंगरागन (मंगळ), राहू आणि केतू यांची स्वतःची देवस्थानं आहेत.
नवग्रहांची इतर आठही तीर्थे सूर्यनारच्या देवळासमोर मांडलेली आहेत. गुरूला शिवाची पूजा करताना दाखवण्यात आले आहे.
सूर्यनार कोविल बद्दल तथ्य
- सूर्य देव , सूर्य किंवा आदित्य यांना हिंदू धर्मात एक उत्कृष्ट स्थान आहे. त्याला सर्व जीवनाचा परम आत्मा आणि स्त्रोत मानला जातो जो जगाला प्रकाश आणि उबदारपणा आणतो.
- सूर्यनारायण मंदिर सूर्य देवाला समर्पित आहे – सूर्य, सूर्यनार कोविल हे तामिळनाडूमधील नऊ पूज्य नवग्रह मंदिरांपैकी एक आहे .
- असे मानले जाते की नवग्रह मंदिरांच्या तीर्थयात्रेला जाणे एखाद्याच्या कुंडलीतील सर्व अडथळे दूर करेल आणि एखाद्याचे आरोग्य, आर्थिक परिस्थिती आणि व्यावसायिक विकासासाठी फायदे हमी देईल.
- सूर्यनार कोविलची प्रमुख देवता सूर्यनार आहे जी आपल्या पत्नी उषा देवी आणि प्रत्युषा देवी यांच्यासमवेत येथे अध्यक्ष आहेत.
- मंदिराच्या बुरुजाची उंची 15.5 मीटर आहे आणि त्यात तीन स्तर आहेत. टॉवरच्या वरच्या बाजूला पाच घुमट आहेत. या मंदिरात सर्व ग्रहांचे मुख सूर्यभगवानाकडे आहे.
सूर्यनार कोविलमधील प्रसिद्ध सण
- थाई भाषेतील तमिळ महिन्यात रथ सप्तमी आणि अवनी (सिंह) आणि कार्तिकाई (वृश्चिक) महिन्यांतील पहिले रविवार
- या मंदिरात विजयादशमी मोठ्या भक्तिभावाने साजरी केली जाते.
- ब्रह्मोत्सवम सण – अश्विजाचा महिना – ध्वजारोहम किंवा ध्वजारोहण.
सूर्यनार कोविल कसे पोहोचायचे
सूर्यनार कोविल हे तामिळनाडूच्या तंजावर जिल्ह्यातील सूर्यनार कोविल गावात आहे. हे गाव कुंभकोणमपासून 15 किमी अंतरावर आहे. मायिलादुथराईपासून सुमारे 20 किमी अंतरावर हे गाव कुंभकोणम – अदुथुराई – मायिलादुथुराई रोडवर आहे.
हवाई मार्गे : सर्वात जवळचे विमानतळ त्रिची विमानतळ आहे, तंजावरपासून 58 किमी.
रेल्वेने : सर्वात जवळचे रेल्वे स्टेशन अदुथुराई रेल्वे स्टेशन आहे.
रस्त्याने : सूर्यनार कोइल स्वामीमलाईपासून सुमारे २१ किमी आणि कुंभकोणमपासून १५ किमी अंतरावर आहे. हे कुंभकोणम – अदुथुराई – मायिलादुथुराई रोडवर मायलादुथुराईपासून सुमारे 20 किमी अंतरावर आहे.