Skip to content
- राष्ट्रकूट काळातील स्थापत्यकलेमध्ये महाराष्ट्रातील औरंगाबाद येथील एलोरा नावाच्या लेणी आणि मुंबईजवळील एलिफंटा बेटावरील लेणी महत्त्वाच्या आहेत.
- एलोरा लेणी हे ‘रॉक कट आर्किटेक्चर’चे उत्तम उदाहरण आहे. जागतिक वारसा यादीत त्यांचा समावेश करण्यात आला आहे.
- यामध्ये कैलास गुहा मंदिर (गुहा क्र. 16) जागतिक स्तरावरील सर्वात भव्य कलाकृतींमध्ये गणले जाते. त्याची तुलना अथेन्सच्या प्रसिद्ध मंदिर ‘पार्थेनॉन’शी करण्यात आली आहे.
- जागतिक वारसामध्ये समाविष्ट असलेल्या एलिफंटाच्या बहुतेक गुंफा हिंदू धर्म (शिव) धर्माला आणि उर्वरित बौद्ध धर्माला समर्पित आहेत, तर एलोरा हिंदू, बौद्ध आणि जैन या तिन्ही धर्मांना समर्पित आहे.
- एलिफंटामध्ये बनवलेली त्रिमूर्ती जगप्रसिद्ध आहे, ती शिवाची तीन रूपे आहेत.
- कोकणी मौर्यांच्या काळात या बेटाला धारापुरी असे संबोधले जात होते, नंतर पोर्तुगीजांनी हत्तीच्या मोठ्या पुतळ्याचा शोध लागल्याने त्याला एलिफंटा म्हटले.