फुल्लारा शक्तीपीठ किंवा अट्टाहास शक्तीपीठ हे पश्चिम बंगाल (भारत) मधील बीरभूम जिल्ह्यातील बोलपूर उपविभागातील लबपूर सीडी ब्लॉकमधील एक मंदिर शहर आहे. हे लाभपूर जवळ आहे. फुलारा हे त्याच्या जवळच्या बोलपूर शांतिनिकेतनपासून ३० किमी अंतरावर आहे. मंदिरातील गर्भगृहात कोणतीही प्रतिमा किंवा मूर्ती नाही, तर येथे मोठ्या दगडाची (देवी सतीचे प्रतीक) पूजा केली जाते. हे मंदिर 51 शक्तीपीठ मंदिरांपैकी एक आहे.
फुल्लारा शक्तीपीठ हे सर्वात प्रसिद्ध शक्तीपीठ आहे जेथे असे म्हटले जाते की माँ सतीचे “खालचे ओठ” पडले आणि मूर्ती देवी माँ फुलरा किंवा फुलारा (फुल्लर) आणि भगवान शिव विश्वेश (विश्वाचा स्वामी) भैरव म्हणून आहेत. माँ फुलोरा किंवा फुल्लारा यांच्या मंदिराशेजारी भैरवाचे मंदिर आहे. दगडापासून बनविलेले देवता. ती इतकी मोठी आहे की देवीची खालची झेप सुमारे 15 ते 18 फूट रुंद आहे.
हे सुंदर मंदिर दक्षिणदिही गावात ईशानी नदीच्या काठी आहे. मंदिराशेजारी मोठा तलाव आहे. पौराणिक कथेनुसार, जेव्हा श्री रामचंद्रांना दुर्गा देवीच्या पूजेसाठी आवश्यक होते तेव्हा भगवान हनुमानाने तलावातून 108 निळ्या कमळ गोळा केल्या.
फुल्लारा शक्तीपीठामागील कथा
दाक्षायनी, सती, पार्वती किंवा दुर्गा – हिंदू धर्मातील सर्वात महत्वाची स्त्री आणि सर्वात शक्तिशाली देवता – यांना शक्ती म्हणतात. दुर्गा देवी, महाकाली आणि गोवरी ही शक्ती, शक्ती देवीची तीन प्रमुख रूपे आहेत. ती आदिशक्तीचा अवतार आहे.
सती ही प्रजापती दक्षाची मुलगी होती आणि तिने वडिलांच्या इच्छेला न जुमानता भगवान शिवाशी लग्न केले. प्रजापती दक्षाने एकदा मोठा यज्ञ केला, पण त्याने आपल्या मुलीला आणि जावयाला बोलावले नाही. वडिलांच्या या कृत्याने सतीला खूप दुःख झाले. ती तिथे गेल्यावर तिच्या वडिलांनी सतीकडे दुर्लक्ष करून तिचा अपमान केला. आपल्या पतीचा (भगवान शिवाचा) अपमान तिला सहन झाला नाही आणि तिने यज्ञाच्या अग्नीत उडी मारून आत्महत्या केली. ती गेली, पण तिचे शरीर जळले नाही. भगवान शिवाने रागाच्या भरात आपली वीरभद्र रूपे घेतली होती. दक्षाचे डोके त्याने कापले होते, परंतु शेवटी, त्याने त्याला पुन्हा जिवंत करून क्षमा केली.
उध्वस्त झालेल्या भगवान शिवांनी सतीचे शरीर घेऊन विश्वात भटकले होते. शेवटी, भगवान विष्णूंनी आपल्या चक्राचा वापर करून सतीच्या शरीराचे तुकडे केले. शरीराच्या प्रत्येक अवयवाचे रूपांतर शक्तीपीठात झाले. जिथे शरीराचा भाग जमिनीवर पडला होता तिथे मंदिर उगवले होते. शक्तीपीठाचे रक्षण करण्यासाठी, भगवान शिवाने प्रत्येकासाठी 51 भैरव निर्माण केले.
पौराणिक कथेनुसार देवी सतीचे ” खालचे ओठ ” हे स्थान पवित्र करण्यासाठी येथे पडले होते. माँ फुलोरा किंवा फुल्लारा यांच्या मंदिराशेजारी भैरवाचे मंदिर आहे. दगडापासून बनविलेले देवता. ती इतकी मोठी आहे की देवीची खालची झेप सुमारे 15 ते 18 फूट रुंद आहे.
फुल्लारा शक्तीपीठाचा इतिहास
मूर्तीच्या शेजारी एके काळी एक नैसर्गिक तलाव होता जो आता अस्तित्वात नाही. पौराणिक कथेनुसार, रामचंद्र देवी दुर्गेची पूजा करणार होते तेव्हा भगवान हनुमान 108 निळ्या कमळ गोळा करण्यासाठी या तलावावर आले होते . हे मंदिर पश्चिम बंगालच्या प्रसिद्ध शक्तीपीठ दर्शन यात्रेचा एक भाग आहे.
फुल्लारा शक्तीपीठाची वास्तुकला
गर्भगृहात देवीची पारंपारिक योग्य मूर्ती किंवा प्रतिमा नसली तरी, देवी सतीची पत्नी भगवान शिव, मंदिर परिसराला लागूनच तयार केलेल्या कमळावर बसलेले चित्रित केले आहे. हे सर्व असूनही पवित्र स्थळाच्या आत 15 ते 18 फूट रुंद आणि सिंदूर मढवलेला मोठा दगड ठेवण्यात आला आहे. या दगडाला एक समान आध्यात्मिक महत्त्व आहे.
देवी मंदिर हे देवी आणि शिव मंदिराच्या प्रतिमेच्या शेजारी आहे. हे एक लोकप्रिय तीर्थक्षेत्र आणि पर्यटन स्थळ आहे. (6.5 मैल) बीरभूम ते अहमदपूर ते लाभपूर. अट्टाहास हे कोलकात्याच्या पूर्वेस 115 मैलांवर, लाभपूरच्या पूर्वेस स्थित आहे. भैरव मंदिर माँ फुलोरा किंवा फुल्लारा मंदिराशेजारी आहे. दगडापासून बनवलेला देव. ती इतकी मोठी आहे की देवीची खालची झेप सुमारे 15 ते 18 फूट रुंद आहे.
मंदिरात कोणत्याही भव्य अलंकाराचा अभाव असला तरी, त्याच्या संगमरवरी सजावटीमुळे ते एक सुंदर वास्तूसारखे बनले आहे आणि ते पाहुण्यांना आकर्षित करते. हे मंदिर अतिशय प्राचीन असल्याने, त्यात काही श्लोक (स्तोत्रे) सोबत भिंतींवर आणि खांबांवर नक्षीकाम केलेले विविध देव-देवता आहेत.
फुल्लारा शक्तीपीठाबद्दल तथ्य
- फुल्लारा शक्तीपीठ हे सर्वात प्रसिद्ध शक्तीपीठ आहे जेथे असे म्हटले जाते की माँ सतीचे “खालचे ओठ” पडले आणि मूर्ती देवी माँ फुलरा किंवा फुलारा (फुल्लर) आणि भगवान शिव विश्वेश (विश्वाचा स्वामी) भैरव म्हणून आहेत.
- हे मंदिर 51 शक्तीपीठ मंदिरांमध्ये मानले जाते .
- अट्टाहास या शब्दाचा अर्थ हास्य असा होतो आणि येथेच देवीचे खालचे ओठ पडले असे मानले जाते.
- मंदिराच्या भिंती आणि खांबांवर काही श्लोकांसह विविध देवी-देवता कोरलेल्या आहेत.
- मंदिराशेजारी मोठा तलाव आहे. पौराणिक कथांनुसार, श्री रामचंद्रांना दुर्गा देवीच्या पूजेसाठी आवश्यक असताना हनुमानाने तलावातून 108 निळ्या कमळ गोळा केल्या.
- जेव्हा जेव्हा शक्तीला भोग अर्पण केला जातो तेव्हा आंबट पदार्थ अर्पण करणे अनिवार्य आहे.
- हे मंदिर वर्षभर हिंदू तीर्थक्षेत्र आहे. पहिल्या मंदिराची नेमकी तारीख आणि उगम अद्याप अज्ञात आहे.
फुल्लारा शक्तीपीठातील सण
- दुर्गा पूजा. (हिवाळी) – अश्विन (सप्टे-ऑक्टोबर) महिन्यात या मंदिरात भक्त नवरात्रोत्सव साजरा करतात.
- नवरात्री. (उन्हाळा) – ते चैत्र (मार्च-एप्रिल) पंधरवड्यात इतर नवरात्र साजरे करतात. दर नऊ दिवसांनी ते नवदुर्गाची (नऊ दुर्गा) पूजा करतात.
- दिवाळी – दिवाळी हा शहरातील सर्वात प्रशंसनीय आणि शुभ सणांपैकी एक आहे.
- माघ पौर्णिमेला फुलारा मंदिराजवळ 10 दिवसांची जत्रा आयोजित केली जाते
फुल्लारा शक्तीपीठ कसे पोहोचायचे
हे मंदिर बोलपूर-शांतिनिकेतनपासून ३० किमी अंतरावर आहे, बीरभूम ते अहमदपूर ते लाभपूर हे अंतर ६.५ मैल (१०.४ किमी) आहे.
हवाई मार्गे : सर्वात जवळचे विमानतळ नेताजी सुभाष चंद्र विमानतळ आहे जे लाभपूरपासून सुमारे 196 किमी अंतरावर आहे.
रेल्वेने : जवळचे रेल्वे स्टेशन अहमदपूर रेल्वे स्टेशन आहे. येथून मंदिरापर्यंत जाण्यासाठी स्थानिक वाहतूक करता येते.
जवळचे बस स्थानक/कॅब : निरोल बसस्थानक हे मंदिरापासून ५ किमी अंतरावर असलेले सर्वात जवळचे बस स्थानक आहे.