पल्ली कोंडा पेरुमल मंदिर किंवा थिरुथेत्रियम्बलम हे हिंदू देव विष्णूला समर्पित आहे आणि ते दक्षिण भारतीय तमिळनाडू राज्यातील सिरकाझीच्या बाहेरील थिरुनांगूर गावात आहे. द्रविडीयन शैलीत बांधलेल्या या मंदिराचा उल्लेख 6व्या ते 9व्या शतकातील अझवर संतांच्या मध्ययुगीन तमिळ ग्रंथ दिव्य प्रबंधात आढळतो. हे विष्णूला समर्पित १०८ दिव्यदेशांपैकी एक आहे , ज्याला पल्ली कोंडा पेरुमल म्हणून ओळखले जाते. सायना कोलममधील श्रीरंगम भगवान रंगनाथाचे हे प्रतिनिधित्व आहे, ज्याच्या वर सर्प राजा आदिशेन आहे.
हे थिरुनांगूर तिरुपतीच्या अकरा दिव्या देशांपैकी एक आहे आणि तिरुमंगाई अल्वरशी दृढपणे संबंधित आहे. दिव्य देशम मंदिरांपैकी ‘अंबलम’ नावाचे हे एकमेव मंदिर आहे. हे पुरुषोत्तमर कोइलच्या आग्नेयेला १२ किलोमीटर अंतरावर आहे.
पल्ली कोंडा पेरुमल मंदिराची कथा/ आख्यायिका
तिरुनंगूरच्या अकरा मंदिरांच्या दंतकथा एकमेकांशी निगडीत आहेत. परंपरेनुसार, दक्षाच्या यज्ञ (बलिदान) च्या परिणामी आपली वधू सती हिच्या मृत्यूनंतर हिंदू देवता शिवाने या ठिकाणी क्रोधाने नाचण्यास सुरुवात केली. शिवाचे अकरा अतिरिक्त अवतार जेव्हा जेव्हा त्यांच्या केसांचे कुलूप जमिनीवर आदळले तेव्हा प्रकट झाले. आकाशीय देवतांना काळजी होती की नृत्य चालू राहिल्यास, संपूर्ण सृष्टी नष्ट होऊ शकते. त्यांनी विष्णूला मदतीसाठी आवाहन केले, जे या ठिकाणी प्रकट झाले. विष्णूला पाहून शिवाचा राग शांत झाला आणि त्याने विष्णूला आपल्यासारख्या अकरा रूपांत प्रकट होण्यास सांगितले.
विष्णू त्याच्या विनंतीनुसार तिरुनंगूर येथे अकरा वेगवेगळ्या अवतारात आले. ज्या अकरा ठिकाणी विष्णूचे दर्शन झाले ते तिरुनंगूरमधील अकरा मंदिरांचे स्थान मानले जाते. अगस्त्य, भारद्वाज, गौतम आणि वरुण देवता यांसह अनेक ऋषींनी येथे तपश्चर्या केल्याचे सांगितले जाते. श्रीरंगमची प्रमुख देवता शिवाच्या आमंत्रणावरून येथे आली असे म्हणतात. हे अंबालम म्हणून ओळखले जाते, ज्याचा अर्थ मल्याळममध्ये मंदिर आहे. बाह्य आनंद, आनंदाने राज्य करणार्या देवतेची पूजा केली असे म्हटले जाते. हे मंदिर 108 दिव्य देसमांपैकी एक मानले जाते .
दिव्य देशम म्हणजे काय – एक दिव्य देशम किंवा वैष्णव दिव्य देशम हे 108 विष्णू आणि लक्ष्मी मंदिरांपैकी एक आहे, जे श्री वैष्णव धर्माचे कवी-संत अल्वार यांनी नोंदवले आहेत. 108 पैकी 105 मंदिरे भारतात आहेत, एक नेपाळमध्ये आहे आणि अंतिम दोन तिरुप्परकटल आणि वैकुंठममध्ये अंतराळात असल्याचे मानले जाते. ते तामिळनाडू (84), केरळ (11), आंध्र प्रदेश (2), गुजरात (1), उत्तर प्रदेश (4), आणि उत्तराखंड (3) या भारतीय राज्यांमध्ये वितरीत केले जातात. मुक्तिनाथ, सालिग्रामम हे नेपाळचे एकमेव दिव्य देशम आहेत. 4,000 तमिळ स्तोत्रांचा संग्रह असलेल्या नालायरा दिव्य प्रबंधममधील 12 अल्वार दिव्या देशांचा आदर करतात.
पल्ली कोंडा पेरुमल मंदिराचा इतिहास
द्रविड शैलीमध्ये बांधलेल्या पल्ली कोंडा पेरुमल मंदिराचा उल्लेख 6व्या ते 9व्या शतकातील अल्वर संतांच्या मध्ययुगीन तमिळ सिद्धांत नालायरा दिव्य प्रबंधममध्ये आढळतो. पल्ली कोंडा पेरुमल म्हणून ओळखल्या जाणार्या विष्णूला समर्पित 108 दिव्य देसमांपैकी हे एक आहे.
पल्ली कोंडा पेरुमल मंदिराची वास्तुकला
थायर, पत्नीसाठी एकच प्रकरम (अंगणाबाहेर) आणि स्वतंत्र मंदिर आहे. हे तिरुनंगूर जवळ आहे, थिरुवेंकाडूच्या मार्गावर सिरकलीपासून 8 किलोमीटर पूर्वेला एक छोटेसे गाव. मंदिराच्या दोन देवस्थानांभोवती कंपाऊंड भिंत आहे. पल्लीकोंडा पेरुमल, प्रमुख देवता, भुजंगा सायनम (अवस्थित स्थिती) मध्ये चार हात पूर्वेकडे तोंड करून चित्रित केले आहे. सेंगनमल, रंगनाथर आणि श्रीलक्ष्मीरंगार ही सर्व उपाधी प्रमुख देवतेला देण्यात आली आहेत. पत्नीचे देवस्थान, भुजंगवल्ली, पूर्वाभिमुख असलेल्या गर्भगृहाशेजारी असलेल्या मंदिरात आहे.
पल्ली कोंडा पेरुमल मंदिराबद्दल तथ्य
- थिरुथेत्रियम्बलम किंवा पल्ली कोंडा पेरुमल मंदिर हे दक्षिण भारतीय तमिळनाडू राज्यातील सिरकाझीच्या बाहेरील थिरुनांगूर गावात स्थित आहे आणि हिंदू देव विष्णूला समर्पित आहे.
- हे तिरुनांगुर तिरुपतीच्या अकरा दिव्य देसमांपैकी एक आहे आणि तिरुमंगाई अल्वर यांच्याशी जवळून संबंधित आहे.
- पल्ली कोंडा पेरुमल मंदिराचे वर्गीकरण दिव्य देशम म्हणून केले गेले आहे , जे पुस्तकात नमूद केलेल्या 108 विष्णू मंदिरांपैकी एक आहे.
- तिरुमंगाई अल्वर आणि पोईगाई अल्वर दोघेही नालायरा दिव्य प्रबंधममधील मंदिराची स्तुती करतात, 7व्या-9व्या शतकातील श्री वैष्णव सिद्धांत.
- हिंदू धर्मशास्त्रानुसार, अर्जुनाने महाभारत काळात मंदिराचे टाके खोदले होते. कृष्ण पार्थसारथी म्हणून अर्जुनाकडे आला आणि त्याने मंदिराचे नाव वाढवून आपले शिक्षण सुरू केले.
- थिरुनांगुरमधील अकरा मंदिरे जिथे विष्णूचे दर्शन झाले ते अकरा ठिकाणी मानले जाते आणि हे मंदिर 11 मंदिरांपैकी एक आहे.
- अगस्त्य, भारद्वाज, गौतम, वरुण यांसारख्या अनेक ऋषींनी या ठिकाणी तपश्चर्या केल्याचे मानले जाते.
- हिंदू धर्मशास्त्रानुसार, अर्जुनाने महाभारत काळात मंदिराचे टाके खोदले होते. कृष्ण पार्थसारथी म्हणून अर्जुनाकडे आला आणि त्याने मंदिराचे नाव वाढवून आपले शिक्षण सुरू केले.
- असे मानले जाते की पेरुमलच्या कृपेने अनुयायांना राजेशाही उंचीवर बढती दिली जाते आणि अशा ठिकाणांबद्दलच्या याचिकांना प्रभूद्वारे त्वरीत उत्तर दिले जाते.
- असे मानले जाते की श्रीरंगमचे प्रमुख देवता शिवाच्या विनंतीवरून येथे आले. याला अंबालम असे संबोधले जाते, ज्याचा मल्याळम भाषेत अर्थ मंदिर आहे.
पल्ली कोंडा पेरुमल मंदिरातील प्रसिद्ध सण
- ब्रह्मोत्सवम हा मंदिरात साजरा होणारा प्रमुख सण आहे.
- चित्र पौर्णिमा हा मंदिरातील उत्सवाचा एक महत्त्वाचा प्रसंग आहे.
- वैकुंठ एकादशी – मार्गाझी (डिसेंबर-जानेवारी) या तमिळ महिन्यात साजरी होणारी वैकुंठ एकादशी हा मंदिरात साजरा होणारा प्रमुख सण आहे.
- थिरुमंगाई अल्वर मंगलासन उत्सवम थाई (जानेवारी-फेब्रुवारी) तमिळ महिन्यात साजरा केला जातो .
पल्ली कोंडा पेरुमल मंदिरात कसे जायचे
पल्ली कोंडा पेरुमल मंदिर हे दक्षिण भारतातील तमिळनाडू राज्यातील सिरकाईच्या बाहेरील तिरुनंगूर या गावात आहे.
हवाई मार्गे : सर्वात जवळचे विमानतळ तिरुचिरापल्ली विमानतळ आहे, शहरापासून 145 किमी अंतरावर आहे.
रेल्वेने : एक दैनिक एक्सप्रेस ट्रेन आहे जी सर्व महत्वाची शहरे चेन्नईला मायादुथुराई आणि एर्नाकुलम मार्गे कोईम्बतूर मार्गे जोडते. सिरकाझी हे जवळचे रेल्वे स्टेशन आहे.
रस्त्याने : हे ठिकाण सिरकळीपासून ८ किमी अंतरावर आहे. बसेस विशिष्ट वेळेतच उपलब्ध आहेत. नागापट्टिनम चेन्नईपासून रस्त्याने सुमारे 330 किमी अंतरावर आहे.