कोटिलिंगेश्वर मंदिर कोलार जिल्ह्यात कम्मासांद्र नावाच्या छोट्या गावात आहे . हे मंदिर आशियातील सर्वात मोठे आणि सर्वात उंच शिवलिंग ठेवण्यासाठी प्रसिद्ध आहे. दरवर्षी सुमारे 2 दशलक्ष भाविक या मंदिराला भेट देतात. भगवान शंकराला समर्पित या खास मंदिरात अंदाजे एक कोटी शिवलिंगे आहेत. कोटिलिंगेश्वर मंदिरातील सर्व शिवलिंगे (सर्वात मोठ्या व्यतिरिक्त) एक फूट ते तीन फूट उंचीची आहेत.
भगवान शिवाच्या अनुयायांसाठी, एकाच ठिकाणी अनेक शिवलिंग पाहणे हा एक अद्भुत अनुभव आहे. महाशिवरात्री हा अतिशय प्रसिद्ध सण आहे आणि या शुभ दिवशी अनेक भक्त उपस्थित राहण्याचा प्रयत्न करतात. कोलारच्या सोन्याच्या शेतातून मंदिर सहज जाता येते.
कोटिलिंगेश्वर मंदिरामागील कथा/ आख्यायिका
मंजुनाथ शर्मा किंवा भक्त मनुजनाथ हे शैव हिंदू ब्राह्मणांच्या गटात जगात आणले गेले. तो एक चांगला माणूस होता पण देवाच्या मनाच्या चौकटीवर त्याचा विश्वास नाही. याव्यतिरिक्त, त्याने लहानपणी भगवान शिवाचा अपमान केला आणि तो आयुष्यभर करत राहिला.
पण एके दिवशी स्वतःचे देवत्व समजून तो भगवान शिवाचा भक्त झाला. भक्त मंजुनाथा आणि त्यांचे कुटुंब एके दिवशी गावातील शिवमंदिरात गेले तेव्हा अनेक वाईट गोष्टी घडल्याचे सांगण्यात आले. एका प्रसंगात, मंदिराच्या आवारातील प्रत्येक पेटलेला दिवा विझलेला होता. अभयारण्यातील इतरांनी यासाठी भक्त मंजुनाथाला दोष दिला. राष्ट्रकूट राजघराण्याचे स्थानिक व्हाईसरॉय महाराहा अंबिकेश्वरवर्मा हे मंदिरातील एकमेव दुसरे व्यक्ती होते.
आपण निर्दोष आहोत हे दाखवण्यासाठी तो मंजुनाथाकडे गेला. मग, त्या वेळी त्यांनी आणि मंजुनाथाने मायाका दीपम हे भक्तिगीत गायले. त्यानंतर, अभयारण्यातील सर्व दीप पुन्हा एकदा आणि अधिक तेजाने उजळले.
मंजुनाथा आता एक वेगळा माणूस आहे हे सत्य सर्वांनी मान्य केले आहे. तसेच, मंजुनाथाने कबूल केले की त्याने मास्टर शिवला त्याच्या आयुष्यात दहा लाखांपेक्षा कमी वेळा नाराज केले आहे. म्हणून, आपल्या भूतकाळातील पापांपासून मुक्त होण्यासाठी, मंजुनाथाने अंबिकेश्वरवर्माच्या मदतीने 10 कोटी (एक कोटी) शिवलिंग बनवले. परिणामी, कोटिलिंगेश्वराला कोटी, ज्याचा अर्थ “कोटी” असे नाव देण्यात आले. सध्या कोटिलिंगेश्वर मंदिर म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या मंदिर परिसरात या लिंगांची स्थापना करण्यात आली होती.
कोटिलिंगेश्वर मंदिराचा इतिहास
स्वामी शिवमूर्ती यांनी 1980 मध्ये कोटिलिंगेश्वर मंदिर बांधले आणि त्याच वर्षी मंदिराच्या मैदानावर पहिले लिंग उभारण्यात आले. भगवान ब्रह्मा, भगवान विष्णू आणि भगवान महेश्वर हे मंदिराच्या परिसरात असलेल्या अनेक देवतांपैकी आहेत. मंदिराच्या मैदानात देवी अन्नपूर्णेश्वरी, भगवान पंचगणपती, भगवान राम, सीता, लक्ष्मण आणि भगवान पांडुरंगस्वामी यांना समर्पित असलेली इतर लहान मंदिरे देखील समाविष्ट आहेत.
सरकारने या मंदिराला पर्यटन स्थळ म्हणून नियुक्त केले आहे जेणेकरून पर्यटक तेथे भगवान शिवलिंगाला आदरांजली देऊ शकतील. मंदिरात कॅनन बॉल आणि नागलिंग नावाची दोन फुलांची झाडे देखील आहेत, जी अविवाहित स्त्रीला सुखी आणि यशस्वी वैवाहिक जीवन देतात. महाशिवरात्रीच्या काळात मंदिरात भाविकांची मोठी गर्दी होत असते.
कोटिलिंगेश्वर मंदिराची वास्तुकला
मंदिरात 108 फूट उंच शिवलिंग आणि 35 फूट उंच नंदी आहे. पंधरा एकर जागेवर, नंदी एका व्यासपीठावर वसलेला आहे, त्याच्याभोवती लहान शिवलिंग आहेत. मालमत्तेवर अन्नपूर्णेश्वरी, श्री पंचगणपती, श्री राम, सीता देवी आणि श्री लक्ष्मणा, तसेच देवी कारुमारी अम्मा, श्री व्यंकटरमणी स्वामी, श्री अंजनेय आणि देवी यांना समर्पित असलेली छोटी मंदिरे मालमत्तेवर आढळू शकतात . कन्निका परमेश्वरी.
सध्या 90 लाख लिंगमंदिर असलेल्या मंदिरात एक कोटी लिंगमंथांची स्थापना करण्याची योजना आहे. शिवलिंगाच्या जवळच पाण्याची टाकी आहे. शिवलिंगाला अभिषेक करणार्या लोकांना या स्थानावरून पाणी मिळते. मंदिराच्या मैदानावर विवाहगृह, ध्यानमंडप, विश्रामगृह आणि प्रदर्शन केंद्र देखील आहे. मंदिरात दोन बहरलेली झाडे आहेत ज्यांच्या खाली उपासक इच्छा व्यक्त करतात.
कोटिलिंगेश्वर मंदिराबद्दल तथ्य
- श्री कोटिलिंगेश्वर मंदिर हे बंगळुरूपासून 100 किमी अंतरावर, कोलारपासून 35 किमी आणि बंगारापेटपासून 14 किमी अंतरावर बंगारापेट आणि बेथमंगला दरम्यान कम्मासांद्र गावात स्थित एक सुंदर मंदिर आहे.
- हे मंदिर 108 फूट उंच शिवलिंग आणि 35 फूट उंच बसव मूर्ती (नंदी किंवा बैल) साठी प्रसिद्ध आहे. 15 एकर परिसर लाखो लहान शिवलिंगांनी वेढलेला आहे.
- कोटिलिंगेश्वर मंदिरातील सर्व शिवलिंगाची उंची (सर्वात मोठे वगळता) एक फूट (०.३० मी) आणि तीन फूट (०.९१ मी) दरम्यान असते.
- नंदीची ही मूर्ती 35 फूट (11 मी) उंच आहे आणि एका मोठ्या व्यासपीठावर बसलेली आहे.
- कोटिलिंगेश्वर मंदिराच्या रिंगणाच्या आत, पूजा करण्यासाठी इतर विविध देवता उपस्थित आहेत. मंदिराच्या आवारात विविध देवतांची सुमारे अकरा मंदिरे आहेत.
- 1980 मध्ये, मंदिराची सुरुवात आणि बांधकाम स्वामी संभा शिवमूर्ती यांनी केले. मंदिराकडे जाण्याचा रस्ता सहज पोहोचतो आणि कोलार जिल्ह्यातील कम्मासनद्रा या छोट्या गावात आहे.
- मंदिराचे पुजारी दररोज पूजा, अभिषेकम (पवित्र स्नान) करतात आणि मुख्य देवता आणि लहान शिवलिंगांसाठी अर्पण करतात. गरिबांसाठी मोफत सामूहिक विवाहही करतात. भक्त शिवलिंगांची स्थापना करू शकतात आणि विशेष पूजा देखील करू शकतात.
- मुले नसलेली जोडपी मंदिराच्या पवित्र झाडांना पाळणा बांधून मुलांसाठी प्रार्थना करतात. जेव्हा स्त्रिया मंदिरातील झाडांना प्रार्थना करतात तेव्हा त्यांना आनंदी, वैवाहिक जीवन दिले जाते. उपासक पिवळे धागे बांधतात आणि प्रार्थनेत शुभेच्छा देतात.
- कोटिलिंगेश्वर मंदिरात तुम्ही स्वतःचे शिवलिंग स्थापित करू शकता. तुमचे स्वतःचे शिवलिंग स्थापित करण्याची किंमत 6000 रुपयांपासून सुरू होते .
कोटिलिंगेश्वर मंदिरातील प्रसिद्ध सण
- महाशिवरात्री : प्रत्येक चंद्र महिन्यातील अमावस्या (अमावस्या) आदल्या दिवसाला शिवरात्री म्हणतात. महाशिवरात्री हा येथे साजरा केला जाणारा सर्वात प्रमुख सण आहे.
- दीपावली : हा सण हिंदू कॅलेंडरच्या कार्तिक महिन्याच्या अमावस्येला साजरा केला जातो.
भेट देण्यासाठी सर्वोत्तम वेळ
सर्व महिने, परंतु महाशिवरात्रीच्या वेळी मंदिर समितीतर्फे विशेष व्यवस्था केली जाते.
कोटिलिंगेश्वर मंदिरात कसे जायचे
कोटिलिंगेश्वर मंदिर कोलार जिल्ह्यात कम्मासांद्र नावाच्या छोट्या गावात आहे .
जवळचे विमानतळ : कोलारचे सर्वात जवळचे विमानतळ बंगलोर येथे आहे. विमानतळावरून, कोलारला जाण्यासाठी प्रवासी कॅब भाड्याने घेऊ शकतात किंवा सार्वजनिक वाहतुकीवर अवलंबून राहू शकतात
जवळचे रेल्वे स्टेशन : बंगलोर, मंगळूर, हसन, कोलार आणि हुबळी येथून एक चांगले जोडलेले रेल्वे नेटवर्क आहे. तुम्ही बांगरपेट स्टेशनवर उतरून मंदिरापर्यंत 15 किलोमीटरचा प्रवास करू शकता.
टॅक्सी/बस सेवा : जर तुम्हाला रस्त्याने मंदिरात पोहोचायचे असेल, तर तुम्हाला कोलार मार्गे जावे लागेल. बंगलोरपासून कोलार अडीच तासांच्या अंतरावर आहे.