द्रविड शैली | मंदिर वास्तुकला –
द्रविड शैली ही भारताच्या दक्षिणेकडील राज्यांमध्ये प्रचलित असलेली एक स्थापत्य शैली आहे. ही शैली प्रामुख्याने विटभट्यांनी बांधली जाते आणि त्याची आकृती शिखरसदृश असते. द्रविड शैलीतील मंदिरे प्रामुख्याने हिंदू देवतांना समर्पित असतात.
द्रविड शैलीची सुरुवात चोळ साम्राज्यात झाली असे मानले जाते. चोळ साम्राज्यात बांधण्यात आलेल्या काही मंदिरांमध्ये द्रविड शैलीचे वैशिष्ट्ये दिसतात. उदाहरणार्थ, मीनाक्षी मंदिर, महाबलीपुरम मंदिर आणि तंजावर मंदिर या मंदिरांमध्ये द्रविड शैलीचे वैशिष्ट्ये दिसतात.
द्रविड शैलीचा विकास चोळ साम्राज्यानंतर चालू राहिला. चोळ साम्राज्यानंतरच्या काळात बांधण्यात आलेल्या अनेक मंदिरांमध्ये द्रविड शैलीचे वैशिष्ट्ये दिसतात. उदाहरणार्थ, रामेश्वरम मंदिर, त्रिचनापल्ली मंदिर आणि शिवकाशी मंदिर या मंदिरांमध्ये द्रविड शैलीचे वैशिष्ट्ये दिसतात.
द्रविड शैलीतील मंदिरे प्रामुख्याने विटभट्यांनी बांधली जातात. या मंदिरांमध्ये विविध प्रकारच्या विटभटे वापरले जातात, ज्यामध्ये लाल विटभटे, पिवळी विटभटे आणि पांढरी विटभटे यांचा समावेश आहे. द्रविड शैलीतील मंदिरे प्रामुख्याने शिखरसदृश आकाराची असतात. या मंदिरांमध्ये एक मोठा शिखर असतो, जो मंदिराला एक सुंदर आणि भव्य स्वरूप देतात.
द्रविड शैलीतील मंदिरांमध्ये अनेक शिल्पे असतात. या शिल्पांमध्ये हिंदू देवता, देवी आणि पौराणिक कथांचे चित्रण केले जाते. द्रविड शैलीतील मंदिरे प्रामुख्याने हिंदू देवतांना समर्पित असतात.
द्रविड शैली ही एक सुंदर आणि भव्य स्थापत्य शैली आहे. ही शैली भारताच्या समृद्ध सांस्कृतिक इतिहासाचे प्रतिबिंब आहे. द्रविड शैलीतील मंदिरे भारताच्या एक अद्वितीय वास्तुकला तयार करतात.
द्रविड शैलीतील मंदिरांचे काही वैशिष्ट्ये खालीलप्रमाणे आहेत:
- मंदिरे प्रामुख्याने विटभट्यांनी बांधली जातात.
- मंदिरे प्रामुख्याने शिखरसदृश आकाराची असतात.
- मंदिरांमध्ये एक मोठा शिखर असतो.
- मंदिरांमध्ये अनेक शिल्पे असतात.
- मंदिरे प्रामुख्याने हिंदू देवतांना समर्पित असतात.
द्रविड शैलीतील काही प्रसिद्ध मंदिरे खालीलप्रमाणे आहेत:
- मीनाक्षी मंदिर, मदुरई
- महाबलीपुरम मंदिर, तमिळनाडू
- तंजावर मंदिर, तमिळनाडू
- रामेश्वरम मंदिर, तमिळनाडू
- त्रिचनापल्ली मंदिर, तमिळनाडू
- शिवकाशी मंदिर, तमिळनाडू
द्रविड शैली ही भारताच्या समृद्ध सांस्कृतिक इतिहासाचे प्रतिबिंब आहे. द्रविड शैलीतील मंदिरे भारताच्या एक अद्वितीय वास्तुकला तयार करतात.