हर्षनाथ मंदिर सीकर
हर्षनाथ मंदिर हे भारतातील राजस्थानमधील सीकर जिल्ह्यात स्थित भगवान शिवाला समर्पित एक प्राचीन हिंदू मंदिर आहे. हे सीकर येथील जिल्हा मुख्यालयापासून 14 किलोमीटर अंतरावर आहे. राजस्थानच्या सीकर जिल्ह्यात असलेले हे मंदिर एक महत्त्वाचे हिंदू धार्मिक स्थळ आहे. हे मंदिर 900 वर्षांहून अधिक जुने आहे आणि हर्षगिरी गावाजवळील 3,000 फूट उंच टेकडीवर आहे. मूळ मंदिर १६७९ मध्ये मुघल आक्रमक औरंगजेबाने […]
बृहदीश्वर मंदिर तंजावर
UNESCO जागतिक वारसा स्थळ , बृहदीश्वर मंदिर तंजावर हे तंजावर, तमिळनाडू, भारतातील एक प्रसिद्ध प्राचीन हिंदू मंदिर आहे. स्थापत्य आणि संस्कृतीच्या दृष्टीने हे दक्षिण भारतातील सर्वात महत्त्वाचे मंदिर आहे. या मंदिराला दक्षिण भारतात पेरुवुदयार कोविल किंवा राजराजेश्वरम मंदिर म्हणूनही ओळखले जाते. बृहदीश्वर मंदिर 11 व्या शतकात चोल राजवटीत बांधले गेले होते, विशेषत: सम्राट राजा राजा I, ज्याला राजा राजा चोल I […]
बासुकेदार मंदिर रुद्रप्रयाग
बासुकेदार मंदिर बासुकेदार गावात, रुद्रप्रयाग जिल्ह्यातील, उत्तराखंड, भारत येथे आहे. हे मंदिर ऋषिकेशपासून सुमारे १८० किलोमीटर अंतरावर आहे. हे मंदिर उत्तराखंडचे दिव्य निवासस्थान केदारनाथ आणि बद्रीनाथ दरम्यान महामार्गावर वसलेले आहे. हे दोन धामच्या वाटेवर आहे. या मंदिराला हिंदू धर्मात विशेषत: शिवभक्तांसाठी विशेष महत्त्व आहे. हे मंदिर विशेषतः प्रतिष्ठित शिव मंदिर आहे. या मंदिराचे नाव भगवान शिवाच्या प्रसिद्ध मंदिरांवरून पडले आहे. बासुकेदार […]
ब्रह्मेश्वर मंदिर भुवनेश्वर
ब्रह्मेश्वर मंदिर हे भुवनेश्वर, ओडिशा, भारतातील एक प्रसिद्ध हिंदू मंदिर आहे. हे मंदिर भुवनेश्वरपासून सुमारे 3 किलोमीटर अंतरावर आहे. हे मंदिर पूर्णपणे भगवान शिवाला समर्पित आहे. ब्रह्मेश्वर मंदिर इसवी सनाच्या नवव्या शतकाच्या उत्तरार्धात बांधले गेले. ब्रह्मेश्वर मंदिर आतून आणि बाहेरून अप्रतिम कलाकृतींनी सजलेले आहे. मुळात मंदिरावर केलेले शिलालेख या हिंदू मंदिराची नेमकी तारीख सांगण्यासाठी वापरले जाऊ शकतात. ते आता हरवले आहेत, […]
विरुपाक्ष मंदिर हम्पी
कर्नाटकातील विजयनगर जिल्ह्यातील हम्पी येथे असलेले विरुपाक्ष मंदिर हे युनेस्कोच्या जागतिक वारसा स्थळ असलेल्या हम्पी ग्रुप ऑफ मोन्युमेंट्सचा एक भाग आहे. हे मंदिर श्री विरुपाक्ष या शिवस्वरूपाला समर्पित आहे. विजयनगर साम्राज्याचा शासक देवराया दुसरा, ज्याला प्रौदा देवराया या नावानेही ओळखले जाते, याच्या अंतर्गत नायक (सरदार) लक्कन दंडेशाने मंदिर बांधले. विरुपाक्ष मंदिर भगवान शिवाला समर्पित आहे. हे मंदिर राजा […]
नागेश्वर ज्योतिर्लिंग
नागेश्वर ज्योतिर्लिंग हे नागेश्वर ज्योतिर्लिंग म्हणूनही ओळखले जाते. हे मंदिर भगवान शिवाला समर्पित आहे आणि गुजरातमधील १२ ज्योतिर्लिंगांपैकी एक मानले जाते. ज्योतिर्लिंगाचे गर्भगृह भूमिगत आहे. हे मंदिर तलावाने वेढलेल्या एका मोठ्या बागेत उभ्या असलेल्या 25-मीटर-उंची भगवान शिवाच्या मूर्तीसाठी प्रसिद्ध आहे. नागेश्वराची पूजा करणाऱ्या व्यक्तीचे मन आणि शरीर विषमुक्त असते कारण त्याच्या नावाचा अर्थ “सर्पांचा स्वामी” आहे. भगवान शिव देखील त्यांच्या […]
कोटिलिंगेश्वर मंदिर कोलार
कोटिलिंगेश्वर मंदिर कोलार जिल्ह्यात कम्मासांद्र नावाच्या छोट्या गावात आहे . हे मंदिर आशियातील सर्वात मोठे आणि सर्वात उंच शिवलिंग ठेवण्यासाठी प्रसिद्ध आहे. दरवर्षी सुमारे 2 दशलक्ष भाविक या मंदिराला भेट देतात. भगवान शंकराला समर्पित या खास मंदिरात अंदाजे एक कोटी शिवलिंगे आहेत. कोटिलिंगेश्वर मंदिरातील सर्व शिवलिंगे (सर्वात मोठ्या व्यतिरिक्त) एक फूट ते तीन फूट उंचीची आहेत. भगवान शिवाच्या अनुयायांसाठी, एकाच ठिकाणी अनेक शिवलिंग […]
जाटोली शिव मंदिर सोलन
जाटोली शिव मंदिर हे हिमाचल प्रदेश, भारतातील सोलन जिल्ह्यातील जाटोली गावात स्थित एक हिंदू मंदिर आहे. ते शिवमंदिर आहे. हे मंदिर आशियातील सर्वात उंच शिवमंदिर असल्याचे मानले जाते. श्री श्री स्वामी कृष्णानंद परमहंस महाराज यांनी हे मंदिर बांधले. महादेवाच्या लांब जटाशी संबंधित असलेल्या ‘जटा’ या शब्दावरून या मंदिराचे नाव पडले आहे. हे भव्य शिवमंदिर जाटोलीच्या सुंदर उद्यानात आहे. मंदिरात एक नैसर्गिक शिव […]
परळी वैजनाथ मंदिर
परळी वैजनाथ मंदिर किंवा श्री वैद्यनाथ मंदिर हे महाराष्ट्रातील बीड जिल्ह्यात असलेले एक प्राचीन शिव मंदिर आहे. हे मंदिर सुमारे 3000 वर्षे जुने असल्याचे मानले जाते. वैजनाथ मंदिर एका छोट्या टेकडीवर दगडाने बांधलेले असून चारही बाजूंनी तटबंदीने वेढलेले आहे. हे मंदिर दोन प्रसिद्ध दंतकथांशी जोडलेले आहे. धनवंतरी आणि अमृतेश्वरी ही वैजनाथ मंदिराच्या लिंगाची इतर नावे आहेत. अतिशय गुळगुळीत पृष्ठभाग असलेले […]
श्रीकांतेश्वर मंदिर नंजनगुड
श्रीकांतेश्वर मंदिर (याला नंजुंदेश्वर मंदिर देखील म्हणतात) हे भारतातील कर्नाटकातील नांजनागुडू या हिंदू तीर्थक्षेत्रातील शिवाला समर्पित असलेले एक प्राचीन मंदिर आहे. हे कावेरी नदीची उपनदी कपिला नदीच्या उजव्या तीरावर आहे. नंजनागुडूला “दक्षिणा प्रयाग” किंवा “दक्षिण प्रयाग” असेही म्हणतात. कन्नडमध्ये नंजू म्हणजे “विष देणे”. नंजुंदेश्वरा या नावाचा अर्थ आहे “विष प्यायलेला देव” (हलहल, हा शब्द ज्याचा उगम दुधाच्या महासागराच्या महामंथनाच्या आख्यायिकेत […]
लिंगराज मंदिर भुवनेश्वर
लिंगराज मंदिर हे भारताच्या ओडिशा राज्याची राजधानी भुवनेश्वर येथे स्थित भगवान शिवाला समर्पित सर्वात प्राचीन हिंदू मंदिरांपैकी एक आहे. हे मंदिर भुवनेश्वरमधील सर्वात दृश्यमान खूण आहे आणि राज्यातील सर्वात लोकप्रिय पर्यटन स्थळांपैकी एक आहे. लिंगराज मंदिर हे भुवनेश्वरचे सर्वात मोठे मंदिर आहे. मंदिराचा सेंट्रल टॉवर 180 फूट (55 मीटर) उंच आहे. हे मंदिर कलिंग स्थापत्यकलेचे सार दर्शवते , जे भुवनेश्वरमधील स्थापत्य […]
मुक्तेश्वर मंदिर भुवनेश्वर
मुक्तेश्वर मंदिर हे दहाव्या शतकात बांधलेले आणि भुवनेश्वर, ओडिशा, भारत येथे स्थित भगवान शिवाला समर्पित हिंदू मंदिर आहे. 950-975 CE पासूनचे हे मंदिर ओडिशातील हिंदू मंदिरांच्या विकासाच्या अभ्यासातील एक महत्त्वाचे स्मारक आहे. हे मंदिर इसवी सन दहाव्या शतकात बांधले गेले. मंदिराचे प्रमुख देवता भगवान शिव आहेत, ज्यांना भगवान मुक्तेश्वर किंवा आध्यात्मिक स्वातंत्र्याचा देव म्हणूनही ओळखले जाते. इतिहासकारांनी मंदिराला त्याच्या […]