देवकिरारी हे छत्तीसगडमधील बिलासपूर जिल्ह्यातील एक छोटेसे गाव आहे. हे बिलासपूरपासून सुमारे 25 किमी, बेल्हा (बिल्हा) पासून सुमारे 8 किमी आणि किरारी गोधी गावापासून 2.5 किमी अंतरावर आहे. या अन्यथा नगण्य गावात कलचुरी काळातील शिवमंदिराचे अवशेष आहेत.

शिवमंदिर – हे मंदिर एका टाक्याजवळ आहे. जगती आणि विमानाच्या अडीच भिंतींनी हे मंदिर टिकून आहे . मंदिराचे पश्चिमेकडे तोंड असून त्यात गर्भगृह , अंतराळ आणि मंडप आहे . अधिष्ठानाला अनेक मोल्डिंग्ज आहेत, सर्वात वरच्या दोन सुशोभित फ्रिज आहेत, एक हत्तीचा आणि एक सिंह-व्यालाचा आहे . मंदिर प्लानमध्ये पंच-रथ आहे आणि त्याचा जंघा दोन स्तरांमध्ये विभागलेला आहे जो बंधनाच्या मोल्डिंगने विभक्त केला आहे. कर्ण -रथावरील भूमी -अमलकाने विभक्त केलेल्या सहा भूमिपर्यंत शिखर टिकून आहे .

मंदिराच्या भिंतींवरील प्रतिरूपात्मक कार्यक्रमात उत्तरेकडील खालच्या भद्राच्या कोनाड्यातील नटराजाचा समावेश आहे तर वरचा कोनाडा रिकामा आहे. पश्चिमेकडील वरच्या भद्राच्या कोनाड्यात हरिहर-हिरण्यगर्भ आहे, ही विष्णू, शिव आणि सूर्य यांची संयुक्त प्रतिमा आहे. खालच्या भद्राच्या कोनाड्यात दंड आणि पिंगळा घेऊन सूर्य उभा आहे. दक्षिणेला कर्णाच्या वरच्या भागात अग्नीची प्रतिमा आहे. मंदिराच्या आवारात विविध शिल्पे आणि तुकडे विखुरलेले आहेत आणि काही परिघाभोवती स्थापित केले आहेत. यापैकी चामुंडा, गणेश, सूर्य आणि हरिहर यांच्या काही मनोरंजक प्रतिमा आहेत. कलचुरी राजवटीत हे मंदिर 11 व्या शतकात असू शकते.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *