चोल काळातील वास्तुकला

चोल काळातील वास्तुकला –

• चोल शासकांनी विटांऐवजी दगड आणि खडकांचा वापर करून द्रविडीयन शैलीत अशी मंदिरे बांधली, ज्यांचे अनुकरण शेजारील राज्ये आणि देशांनीही केले.
• चोल इतिहासाच्या पहिल्या टप्प्यात (विजयालय ते उत्तम चोला) तिरुकट्टलाईचे सुंदेश्वर मंदिर, कन्नूरचे बालसुब्रमण्यम मंदिर, नरथमलाईचे विजयालय मंदिर, कुंभकोणमचे नागेश्वर मंदिर आणि कादंबरा-मलाई मंदिर इत्यादी बांधण्यात आले.
• महान चोलांच्या काळात (राजराजा ते कुलतुंगा-III) तंजावरचे बृहदीश्वर मंदिर आणि गंगाईकोंडा चोलापुरम (राजेंद्र प्रथमचे) येथील शिव मंदिर प्रसिद्ध आहेत.
• या दोन मंदिरांकडे पाहून असे म्हटले जाते की “ते राक्षसांसारखे गरोदर राहिले आणि ते ज्वेलर्ससारखे पूर्ण झाले.”
• या दोघांशिवाय दारासुरमचे ऐरावतेश्वर मंदिर आणि त्रिभुवनमचे कंफरेश्वर मंदिरही सुंदर आणि भव्य आहे.
• चोल स्थापत्यकलेचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे त्यांनी शिल्पकलेचा आणि चित्रकलेचा अनोखा मिलाफ स्थापत्यशास्त्रात केला.
• चोल काळातील शिल्पांमध्ये नटराजाची कांस्य मूर्ती सर्वोत्तम आहे. याला चोल कलेचा सांस्कृतिक निकष म्हटले जाते.