चंद्रनाथ टेकडीच्या शिखरावर असलेले चंद्रनाथ शक्तीपीठ हे बांगलादेशातील सीताकुंडा येथे स्थित एक सुप्रसिद्ध शक्तीपीठ आहे. हिंदू धर्मग्रंथानुसार, देवी सतीचा उजवा हात येथे पडला होता. हिंदू तीर्थक्षेत्र म्हणून चंद्रनाथ मंदिराला भेट देतात. Google Maps नुसार, त्याची उंची समुद्रसपाटीपासून अंदाजे 1,020 फूट (310 मीटर) आहे. हे मंदिर 51 शक्तीपीठ मंदिरांपैकी एक आहे.
चंद्रनाथ शक्तीपीठामागील कथा
दाक्षायनी, सती, पार्वती किंवा दुर्गा – हिंदू धर्मातील सर्वात महत्वाची स्त्री आणि सर्वात शक्तिशाली देवता – यांना शक्ती म्हणतात. दुर्गा देवी, महाकाली आणि गोवरी ही शक्ती, शक्ती देवीची तीन प्रमुख रूपे आहेत. ती आदिशक्तीचा अवतार आहे.
सती ही प्रजापती दक्षाची मुलगी होती आणि तिने वडिलांच्या इच्छेला न जुमानता भगवान शिवाशी लग्न केले. प्रजापती दक्षाने एकदा मोठा यज्ञ केला, पण त्याने आपल्या मुलीला आणि जावयाला बोलावले नाही. वडिलांच्या या कृत्याने सतीला खूप दुःख झाले. ती तिथे गेल्यावर तिच्या वडिलांनी सतीकडे दुर्लक्ष करून तिचा अपमान केला. आपल्या पतीचा (भगवान शिवाचा) अपमान तिला सहन झाला नाही आणि तिने यज्ञाच्या अग्नीत उडी मारून आत्महत्या केली. ती गेली, पण तिचे शरीर जळले नाही. भगवान शिवाने रागाच्या भरात आपली वीरभद्र रूपे घेतली होती. दक्षाचे डोके त्याने कापले होते, परंतु शेवटी, त्याने त्याला पुन्हा जिवंत करून क्षमा केली.
उध्वस्त झालेल्या भगवान शिवांनी सतीचे शरीर घेऊन विश्वात भटकले होते. शेवटी भगवान विष्णूंनी आपल्या चक्राचा वापर करून सतीच्या शरीराचे तुकडे केले. शरीराच्या प्रत्येक अवयवाचे रूपांतर शक्तीपीठात झाले. जिथे शरीराचा भाग जमिनीवर पडला होता तिथे मंदिर उगवले होते. शक्तीपीठाचे रक्षण करण्यासाठी, भगवान शिवाने प्रत्येकासाठी 51 भैरव निर्माण केले.
चंद्रनाथ मंदिर हे एक शक्तीपीठ आहे, जे शक्तीच्या सर्वात प्रतिष्ठित मंदिरांपैकी एक आहे. शक्तीपीठांची स्थापना पौराणिक कथा ही दक्ष याग आणि सतीच्या आत्मदहनाची आख्यायिका आहे. सतीदेवीच्या प्रेताचा उजवा हात येथे पडला असावा असे मानले जाते. भवानी हे शक्तीला दिलेले नाव आहे.
चंद्रनाथ शक्तीपीठाचा इतिहास
राजमालानुसार, सुमारे 800 वर्षांपूर्वी, गौराच्या प्रख्यात आदिसुरचे वंशज राजा विश्वंभर सूर यांनी पाण्याने चंद्रनाथापर्यंत पोहोचण्याचा प्रयत्न केला होता. निगमकल्पतरू हा कवी जयदेव यांच्याशी संबंधित आहे, जो काही काळ चंद्रनाथमध्ये राहिला होता. त्रिपुराचा शासक धन्य माणिक्य याच्या काळापर्यंत चंद्रनाथने विविध देणग्या मिळवल्या होत्या. धन्या माणिक्याने शिव देवतेला मंदिरातून काढून टाकण्याचा प्रयत्न केला पण तो अयशस्वी झाला.
चंद्रनाथ शक्तीपीठाची वास्तुकला
येथे दोन मूर्ती आहेत, त्यापैकी एक देवी सती असून ती भवानी म्हणून ओळखली जाते. या मंदिरातील दुसरे दैवत भगवान शिव आहे, ज्याला चंद्रशेखर असेही म्हणतात. हा शब्द अशा लोकांचे वर्णन करण्यासाठी वापरला जातो ज्यांच्या मुकुटावर किंवा त्यांच्या डोक्यावर चंद्र आहे. अनेक स्थानिकांचा असा विश्वास आहे की भगवान शिवाने कलियुगात चंद्रशेखर पर्वताला भेट देण्याचे वचन दिले होते. संगमरवरी रचना आणि कलाकृतींसह मंदिर उत्कृष्टपणे डिझाइन केलेले आहे.
चंद्रनाथ शक्तीपीठाबद्दल तथ्य
- चंद्रनाथ शक्तीपीठ 350 मीटर उंच चंद्रनाथ टेकडीच्या शिखरावर आहे.
- सतीदेवीच्या प्रेताचा उजवा हात येथे पडला होता असे मानले जाते. शक्ती भवानी या नावाने ओळखली जाते.
- चंद्रनाथ शक्तीपीठ हे हिंदूंसाठी पवित्र ठिकाण आहे आणि इतरांसाठी एक अतिशय आकर्षक पर्यटन स्थळ आहे.
- शिव चतुर्दशीच्या पूजेला देशभरातून दरवर्षी लाखो लोक या मंदिरात येतात.
- मंदिराचे विहंगम दृश्य दिसते आणि आजूबाजूचा परिसर विलोभनीय आहे. मंदिराचा प्राचीन रथ लाकडी कोरीव कामांसाठी प्रसिद्ध आहे.
- सीताकुंड व परिसरात अनेक धार्मिक स्थळे आहेत. त्यापैकी चंद्रनाथ टेकडीच्या शिखरावर असलेले चंद्रनाथ शक्तीपीठ सर्वात धार्मिक साक्ष देते.
चंद्रनाथ शक्तीपीठातील उत्सव
- दुर्गा पूजा. (हिवाळी) – अश्विन (सप्टे-ऑक्टोबर) महिन्यात या मंदिरात भक्त नवरात्रोत्सव साजरा करतात.
- नवरात्री. (उन्हाळा) – ते चैत्र (मार्च-एप्रिल) पंधरवड्यात इतर नवरात्र साजरे करतात. दर नऊ दिवसांनी ते नवदुर्गाची (नऊ दुर्गा) पूजा करतात.
- दिवाळी – दिवाळी हा शहरातील सर्वात प्रशंसनीय आणि शुभ सणांपैकी एक आहे.
- महाशिवरात्री – महाशिवरात्रीच्या निमित्ताने मंदिरात भव्य जत्रेचे आयोजन केले जाते.
चंद्रनाथ शक्तीपीठ कसे पोहोचायचे
चंद्रनाथ शक्तीपीठ 350 मीटर उंच चंद्राथ टेकडीच्या शिखरावर, चितगाव, सीताकुंड, बांगलादेशात आहे.
हवाई मार्गे : जवळचे विमानतळ शाह अमानत आंतरराष्ट्रीय विमानतळ आहे आणि ते मंदिरापासून सुमारे 54.6 किमी अंतरावर आहे.
रेल्वेने : जवळचे रेल्वे स्टेशन सीताकुंड रेल्वे स्टेशन आहे आणि ते मंदिरापासून सुमारे 2.4 किमी अंतरावर आहे.
रस्त्याने : जवळचे बस स्थानक सीताकुंड बस स्थानक आहे आणि ते मंदिरापासून सुमारे 3.5 किमी अंतरावर आहे.