पाषाणकालीन वास्तुकला
विक्रमशिला विहार, ओदंतपुरी विहार, जगदल्ला विहार इत्यादी पाल वास्तुकलेच्या काळात बांधले गेले. धर्मपालाने बांधलेला सोमापूर महाविहार (बांगलादेश) हा सर्वात मोठा बौद्ध मठ आहे जो युनेस्कोच्या जागतिक वारसा यादीत समाविष्ट आहे. नालंदा महाविहाराची स्थापना गुप्त काळात (कुमारगुप्त) झाली, परंतु पाल शासकांनीही त्याच्या विकासात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले. हीनयान चैत्य-गृह महायानी चैत्य-गृह हीनयान चैत्यांची निर्मिती सुरुवातीच्या काळात झाली. […]
महागणपती मंदिर रांजणगाव
महागणपती मंदिर रांजणगाव हे गणपतीला समर्पित आहे आणि शिरूर तालुक्यातील रांजणगाव येथे असलेल्या आठ अष्टविनायक मंदिरांपैकी एक आहे. पुराव्यांनुसार, त्रिपुरासुराच्या दुष्ट आत्म्याचा पराभव करण्यासाठी भगवान शिवाने गणेशाची पूजा केली. त्याच्या आकारमानामुळे आणि असंख्य हातांमुळे महागणपतीला गणपती म्हणून ओळखले जाते. मानगणपती कमळावर बसलेला दाखवला आहे आणि त्याच्या दोन्ही बाजूला त्याच्या पत्नी सिद्धी (आध्यात्मिक शक्ती) आणि रिद्धी (समृद्धी) आहेत. “महोटकट” या नावाने ओळखल्या […]
ससिवेकलू गणेश, हंपी
ससिवेकलू गणेश, हंपी – विजयनगरच्या कलात्मक कौशल्यांचे गणेशाची ही चार हात असलेली महाकाय मूर्ती एक उदाहरणआहे. या विशाल गणेश मूर्तीस स्थानिक स्तरावर ससिवेकलू (मोहरी बीज) गणेश म्हणतात. हेमकुट टेकडीच्या दक्षिणेकडील पायथ्याशी हा गणेश आहे. हिंदू पौराणिक कथांमध्ये भगवान गणेश (जो गणपती, विनायक , लंबोदर सह अनेक नावाने ओळखले जातो ) आपल्या अति खाण्याच्या सवयीमुळे प्रसिद्ध […]
कडालेकलू गणेश, हंपी
कडालेकलू गणेश, हंपी – हंपी हेमकुट टेकडीच्या उतारावर कडालेकलू गणेश मंदिर आहे. ही एक अखंड पाषाणातील गणेशमूर्ती आहे आणि हंपीमधील लोकप्रिय पर्यटन स्थळ आहे. कडालेकलू गणेश ही हंपी मधील सर्वात मोठी मूर्ती आहे. गणेशमूर्ती उंच ०६ मीटर (१५ फूट) असून एका दगडाने कोरलेली आहे. या पुतळ्याचे पोट एक बंगाल हरभरा (कन्नडमधील कडालेकलू) सारखे आहे आणि […]
कृष्ण बाजार, हंपी
कृष्ण बाजार, हंपी – ‘कृष्ण बाजार’ हे नाव कृष्ण मंदिराशी संबंधित आहे,हंपीमधील तुलनेने नव्याने उत्खनन केलेले हे ठिकाण आहे. कृष्ण मंदिरास आवश्यक पाण्यासाठी पवित्र कुंड (पुष्करणी) देखील कृष्णा बाजारच्या शेजारीच आहे त्याला ‘कल्याणी’ असंही म्हणतात. मंदिरा समोरील हा रथमार्ग आहे. कृष्ण बाजार मंदिराच्या तुलनेने कमी उंचीवर आहे. बाजाराच्या रस्त्यावर जाण्यासाठी कृष्णा मंदिरासमोरील उतरून जावे लागते. […]