श्री काशी विश्वनाथ ज्योतिर्लिंग
काशी विश्वनाथ ज्योतिर्लिंग मंदिर हे भारतातील उत्तर प्रदेशातील वाराणसी शहरातील विश्वनाथ गली येथे स्थित भगवान शिवाला समर्पित एक प्रसिद्ध हिंदू मंदिर आहे. काशी विश्वनाथ ज्योतिर्लिंग हे बारा ज्योतिर्लिंग मंदिरांपैकी एक आहे , किंवा पवित्र गंगा नदीच्या पश्चिम तीरावर असलेले पवित्र शिव मंदिर आहे. मंदिराला विश्वनाथ किंवा विश्वेश्वर म्हणून दर्शविले जाते, ज्याचा अर्थ “विश्वाचा शासक” आहे. बरेच लोक मंदिराला काशी विश्वनाथ […]
केदारनाथ ज्योतिर्लिंग
केदारनाथ ज्योतिर्लिंग मंदिर हे एक हिंदू मंदिर आहे आणि शिवाच्या बारा ज्योतिर्लिंगांपैकी एक आहे, जे भारताच्या उत्तराखंड राज्यातील मंदाकिनी नदीजवळ गढवाल हिमालय पर्वतरांगेत आहे. केदारनाथ मंदिर हे उत्तर भारतातील एक पवित्र तीर्थक्षेत्र आहे, जे मंदाकिनी नदीच्या काठावर समुद्रसपाटीपासून 3584 मीटर उंचीवर आहे. या प्रदेशाचे ऐतिहासिक नाव “केदारखंड” आहे. केदारनाथ मंदिर हे भारतातील भगवान शिवाच्या १२ ज्योतिर्लिंगांपैकी एक आहे आणि उत्तराखंडमधील चार […]
महाकालेश्वर ज्योतिर्लिंग
महाकालेश्वर ज्योतिर्लिंग मंदिर हे भगवान शिवाला समर्पित एक हिंदू मंदिर आहे आणि मध्य प्रदेशातील उज्जैन शहरात असलेल्या बारा ज्योतिर्लिंगांपैकी एक आहे. हे मंदिर भगवान शिवाचे सर्वात पवित्र मंदिर असल्याचे म्हटले जाते. हे भारताच्या मध्य प्रदेश राज्यात उज्जैन या प्राचीन शहरात आहे. हे मंदिर पवित्र शिप्रा नदीच्या काठावर आहे. मंत्रशक्तीने ओतलेल्या इतर धार्मिक रीतीने स्थापित केलेल्या प्रतिमा आणि लिंगांप्रमाणे, प्रमुख देवता, शिव लिंगाच्या […]
अरुणाचलेश्वर मंदिर
अरुणाचलेश्वर मंदिर हे भगवान शिवाला समर्पित अग्नी लिंगमद्वारे प्रतिनिधित्व केलेले पंचभूत स्टालम आहे आणि ते तिरुवन्नमलाई, तमिळनाडू येथे आहे . भगवान शिवाची अन्नमलय्यार किंवा अरुणाचलेश्वर म्हणून पूजा केली जाते आणि लिंगाद्वारे त्याचे प्रतिनिधित्व केले जाते, त्यांच्या मूर्तीला अग्नी लिंग असे संबोधले जाते. त्यांची पत्नी पार्वती उन्नामलाई अम्मन म्हणून चित्रित केली आहे. अरुणाचलेश्वर मंदिर, ज्याला अन्नामलायर मंदिर देखील म्हणतात ) हे भारतातील तमिळनाडूमधील तिरुवन्नमलाई शहरातील अरुणाचल टेकडीच्या पायथ्याशी असलेले शिव देवतेला […]
मल्लिकार्जुन ज्योतिर्लिंग
मल्लिकार्जुन ज्योतिर्लिंग मंदिर, ज्याला श्रीशैलम मंदिर म्हणूनही ओळखले जाते, हे आंध्र प्रदेश, भारत येथे स्थित शिव आणि पार्वती या देवतांना समर्पित हिंदू मंदिर आहे. हे मंदिर शैव आणि शक्तीच्या हिंदू संप्रदायांसाठी महत्त्वपूर्ण आहे कारण ते शिवाच्या बारा ज्योतिर्लिंगांपैकी एक आणि देवीच्या शक्ती अठरा शक्तीपीठांपैकी एक आहे. या मंदिरात भगवान शिवाची मल्लिकार्जुन म्हणून पूजा केली जाते आणि शिवलिंग त्यांचे प्रतिनिधित्व […]
सोमनाथ ज्योतिर्लिंग
सोमनाथ ज्योतिर्लिंग मंदिर , ज्याला सोमनाथ मंदिर किंवा देव पाटण असेही म्हणतात , हे भारतातील गुजरातमधील प्रभास पाटण, वेरावळ येथे स्थित एक हिंदू मंदिर आहे. सोमनाथ मंदिर हे 12 पवित्र ज्योतिर्लिंगांपैकी पहिले मंदिर आहे जे भगवान शिवाला समर्पित आहे. सोमनाथ हे भगवान शिवाचे एक रूप आहे ज्याचे भाषांतर “चंद्राचा स्वामी” असे केले जाते. सोमनाथ ज्योतिर्लिंग मंदिर सौराष्ट्र, गुजरातमधील वेरावळ बंदराजवळ प्रभास पाटण येथे आहे. याला “द इटरनल श्राइन” […]
श्री यंत्र मंदिर अमरकंटक
मध्य प्रदेशातील अमरकंटक येथे असलेल्या भारतीय प्रच्य योग शोध संस्थेच्या अंतर्गत बांधलेले श्री यंत्र मंदिर हे श्री यंत्र महामेरू शक्तीपीठ म्हणूनही ओळखले जाते. श्री यंत्र मंदिराचे बांधकाम 1991 मध्ये सुरू झाले आणि ते अपूर्ण मंदिर आहे. ही रचना फक्त गुरु पुष्य नक्षत्रात बांधली जात आहे. गुरु पुष्य नक्षत्र निर्मितीसाठी सर्वात अनुकूल आहे. अपूर्ण श्री यंत्र मंदिर हे श्री यंत्र महामेरू […]
कालीघाट काली आदि शक्तीपीठ मंदिर
कालीघाट काली आदि शक्तीपीठ मंदिर हे भारतातील कोलकाता राज्यातील कालीघाट येथे स्थित कालीघाट मंदिर म्हणून ओळखले जाणारे काली मंदिर आहे. कालीघाट हा हिंदू देवी कालीपासून आला आहे, जी मंदिरात वसलेली आहे आणि घाट म्हणजे मंदिर ज्या नदीकाठावर आहे त्या नदीकाठचा संदर्भ देते. काही स्त्रोतांनुसार, “कोलकाता” हे नाव कालीघाट मंदिरातील देवीच्या नावावरून आले आहे, “कालिकाता.” कालीघाट काली आदि शक्तीपीठ हे […]
मंदिर वास्तुकला
मंदिर वास्तुकला मौर्य काळापासूनच मंदिर बांधणीची प्रक्रिया सुरू झाली होती, पण नंतर त्यात सुधारणा होत गेली आणि गुप्त काळ मंदिरांच्या वैशिष्ट्यांनी सुसज्ज झालेला दिसतो. संरचनात्मक मंदिरांशिवाय आणखी एक प्रकारची मंदिरे होती जी खडक कापून बांधली गेली. यापैकी प्रमुख म्हणजे महाबलीपुरमचा रथ-मंडपम जो 5 व्या शतकातील आहे. गुप्त काळातील मंदिरे आकाराने खूपच लहान आहेत – एक चौकोनी […]
हंपीचं विरुपाक्ष मंदिर
हंपीचं विरुपाक्ष मंदिर – माणूस हंपी पाहायला आला की तो प्रथम विरुपाक्ष मंदिरात जातो. विरुपाक्ष म्हणजे शंकराचं एक रूप. पुराणात त्याबद्दल धमाल कथा आहेत. ‘पम्पा’ ही ब्रह्माची मानसकन्या. हंपीच्या हेमकुटा पर्वतावर ती तप करायची. तिथेच काम देवाचा नाश करून शिव ध्यानस्थ बसला होता. शिवाचं ध्यान भग्न करण्यासाठी प्रेमाच्या देवाला, कामदेवाला पाठवलं होत. पुढे शिवाचं आणि […]
हंपी येथील विठ्ठल मंदिर
हंपी येथील विठ्ठल मंदिर – हंपी मधील सर्व ऐतिहासिक स्मारकांमध्ये विठ्ठला मंदिर हे नितांतसुंदर स्मारक म्हणून ओळखले जाते .या मंदिराच्या मुख्य कक्षातील ५६ दगडी खांबावर हाताने थाप मारली असता त्यातून सुमधुर संगीत ध्वनी बाहेर पडतात. या मंदिराच्या बाहेर प्रसिध्द असा दगडी रथ आहे. या मंदिरा बाबत लवकरच सविस्तर पोस्ट येईलच, आज फक्त या मंदिराच्या संदर्भात […]
शिव-पार्वती विवाह स्थान, हंपी | Virupaksha Temple, Hampi
शिव-पार्वती विवाह स्थान , विरुपाक्ष मंदिर, हंपी – हंपी मध्ये विजयनगर साम्राज्य उदयाला येण्या आगोदर शेकडो वर्षा पूर्वी , अर्थात येथील शिलालेखा नुसार ९-१० व्या शतकात बांधले गेले. या मंदिराच्या मूळे हंपी हे तिर्थक्षेत्र म्हणून देखील प्रसिद्ध आहे. मंदिरा बाबत कथा अशी आहे की , देवी पार्वती या ठिकाणी जन्माला आली तिचे नाव पंपा. हंपी […]