खजुराहो – सुरसुंदरीचे मैदान

भारतातील मध्य प्रदेशातील छतरपूर जिल्ह्यातील खजुराहो हे भारतातील सर्वात विलक्षण पुरातत्व स्थळांपैकी एक आहे. हे केन नदीची उपनदी खुदार नाल्याच्या काठावर आहे . खजुराहोची अलंकृत मंदिरे भारतातील सर्वात सुंदर मध्ययुगीन स्मारकांपैकी एक आहेत. खजुराहोला ‘उत्कृष्ट वैश्विक मूल्य’ आणि ‘मानवी सर्जनशील प्रतिभा’ साठी UNESCO ने 1986 मध्ये जागतिक वारसा स्थळ म्हणून मान्यता दिली होती. पर्यटकांची रहदारी […]

दुधई – चंदेला साइट

परिचय – दुधई हे उत्तर प्रदेशातील ललितपूर जिल्ह्यातील एक छोटेसे गाव आहे. आता लहान गाव झाले असले तरी दुधई हे एकेकाळी महत्त्वाचे आणि महत्त्वाचे शहर होते. सध्याच्या ललितपूरच्या दक्षिणेकडील अर्ध्या भागाची ती राजधानी होती. एका परंपरेनुसार, ललितपूर जिल्ह्याची दोन प्रमुख राज्यांमध्ये विभागणी करण्यात आली होती, ज्याची मध्य सीमा ललितपूर शहरातून गेली होती. या दोन प्रदेशांना हरसपुरी आणि दुधई असे संबोधले […]

कालिंजर – नीलकंठ मंदिर

कालिंजर (कलंजर) हे उत्तर प्रदेशातील बांदा जिल्ह्यातील कालिंजर (कलंजर) टेकडीवर बांधलेले एक किल्लेदार शहर आहे, तथापि, कधीकधी ते चुकून मध्य प्रदेश अंतर्गत घेतले जाते कारण टेकडी या दोन राज्यांच्या सीमेवर आहे. टेकडी हा विंध्य पर्वतरांगांचा एक भाग आहे, नंतरची ही एकल पर्वतरांग नाही तर त्यामध्ये टेकड्या आणि कड्यांची एक खंडित साखळी आहे. कालिंजर टेकडी सपाट शीर्षस्थानी आहे […]

हंपी | Hampi

हंपी येथील विठ्ठल मंदिर

हंपी | Hampi – तुंगभद्रा नदीच्या काठी कोणे एकेकाळी वसलेले वैभवसंपन्न हंपी म्हणजे विजयनगरच्या साम्राज्याची राजधानी. १५ व्या शतकात या राजधानीत आलेल्या पर्शियन राजदूताने तिचे वर्णन लिहून ठेवले आहे. तो म्हणतो आजपर्यंत कधी कल्पना केली नाही आणि डोळ्यांनी पाहिलीही नाही अशी ही नगरी. सगळ्या जगात तिला तोड नसावी. आजचे हंपी मात्र गतकाळच्या वैभवाच्या खुणा अंगाखांद्यावर […]

सुडी | कल्याणी चालुक्यांच्या पाऊलखुणा

सुडी | कल्याणी चालुक्यांच्या पाऊलखुणा

सुडी | कल्याणी चालुक्यांच्या पाऊलखुणा !!! कर्नाटकातल्या गदग परिसरात कल्याणी चालुक्य राजवटीत बांधलेली अनेक मंदिरे दिसून येतात. खास वेसर शैलीत असलेली शिखरे, लेथवर फिरवून केल्यासारखे गुळगुळीत खांब आणि अतिशय सुंदर अशी शिल्पे हे यांचे अगदी खास वैशिष्ट्य. इ.स. च्या अंदाजे १० ते १२ व्या शतकात यांची राजवट इथे नांदली. यांनी राष्ट्रकूट राजांचा पराभव करून आपली […]

हंपी आणि रामायण

कृष्ण बाजार, हंपी

हंपी आणि रामायण – विजयनगरच्या उभारणीत या दगडांनी खूप भार वाहिला. त्या काळातल्या कारागीरांनी दगडात भोकं केली. त्यात लाकडाचे तुकडे टाकले, ते भिजवले. भिजवल्यावर लाकूड प्रसरण पावले. त्याने दगडात भेगा तयार केल्या आणि मग ते तोडले. ग्रॅनाईटवर त्या जखमांच्या खुणा आजही दिसतात. तुंगभद्रा नदी ही त्यांच्या जीवनाचा स्रोत आहे. ‘जीवन’ या शब्दाचा कोणताही अर्थ घ्या. […]

हंपी | Hampi

शिव-पार्वती विवाह स्थान, हंपी

हंपी तुंगभद्रा नदीच्या काठी कोणे एकेकाळी वसलेले वैभवसंपन्न हंपी म्हणजे विजयनगरच्या साम्राज्याची राजधानी. १५ व्या शतकात या राजधानीत आलेल्या पर्शियन राजदूताने तिचे वर्णन लिहून ठेवले आहे. तो म्हणतो आजपर्यंत कधी कल्पना केली नाही आणि डोळ्यांनी पाहिलीही नाही अशी ही नगरी. सगळ्या जगात तिला तोड नसावी. आजचे हंपी मात्र गतकाळच्या वैभवाच्या खुणा अंगाखांद्यावर वागवित उभे आहे. […]

हंपी ट्रिप !

हंपी ट्रिप !

हंपी ट्रिप ! हंपी एक छोटंसं गाव काहीही म्हणा! विविध वास्तू आणि मंदिरांचा समुच्चय असलेलं एक ठिकाण. दगड! हो फक्त दगड एखादी गोष्ट नयनरम्य बनवू शकतात हे अनुभवायचं असेल तर हंपीला भेटून त्याचा साक्षात्कार होईल. हरेक ठिकाणी विविध आकारात दिसणारे हे दगड हेच हंपीचं सौंदर्य आहे. त्या दगडांना बघायचं नाही, भेटायचं. मिठी मारायची! याच दगडी […]

हंपी | Hampi –

हंपी - साम्राज्याचे अवशेष आणि अवशेषांचे साम्राज्य

हंपी | Hampi – खरंतर हे ठिकाण म्हणजे प्रत्येकाचं एक स्वप्न असतं. तिथं जायचं, मज्जा करायची, खायचं, प्यायच, मनसोक्त जगायचं. आणि हो खरंच इथ गेलं की माणूस आपलं दुःख, आपली निराशा, आपले प्रॉब्लेम सगळं विसरून तिथं रमत जातो. नाही हे ना ठिकाणचं तसं आहे, अन् आता तर हे वर्ल्ड हेरिटेज म्हणून घोषित पण केलंय. प्रत्येकानं […]

हंपी Intro 1 – साम्राज्याचे अवशेष आणि अवशेषांचे साम्राज्य

हंपी - साम्राज्याचे अवशेष आणि अवशेषांचे साम्राज्य

हंपी : साम्राज्याचे अवशेष आणि अवशेषांचे साम्राज्य – घड्याळाचे काटे उलटे फिरवता येत नसले तरी गतवैभव अनुभवता नक्कीच येते आणि मन सार्थ अभिमान, खूपकाही गमावल्याची वेदना, पराभवाचे दुःख अशा संमिश्र भावनांमध्ये अडकून पडते. आज आपण जातोय तेराव्या शतकाच्या पूर्वाधात. गेली कित्येक दशके उत्तरेकडे राज्य करणाऱ्या मुस्लिम राजांनी विस्तारवादी धोरण स्वीकारले आणि दक्षिण भारतातील राजकीय परिस्थितीत […]