अलागियासिंगर किंवा अळगियासिंगर मंदिर हे हिंदू देव विष्णूला समर्पित आहे आणि ते दक्षिण भारतीय तमिळनाडू राज्यातील मायिलादुथुराई जिल्ह्यातील थिरुवली गावात आहे. द्रविड शैलीत बांधलेल्या या मंदिराचा उल्लेख 6व्या ते 9व्या शतकातील अल्वर संतांच्या मध्ययुगीन तमिळ सिद्धांत नालायरा दिव्य प्रबंधममध्ये आढळतो. अलगियासिंगर म्हणून ओळखल्या जाणार्या विष्णू आणि त्यांची पत्नी लक्ष्मी, पूर्णवल्ली म्हणून ओळखल्या जाणार्या 108 दिव्य देशांपैकी हा एक आहे.
मंदिर एक दगडी भिंतीने वेढलेले आहे जे त्याच्या सर्व देवस्थानांना वेढलेले आहे. 16 व्या शतकाच्या आसपास विजयनगर आणि तंजावर नायक सम्राटांनी नंतरच्या विस्तारासह, चोलांनी मंदिर बांधले असे मानले जाते. अलगियासिंगर यांनी थिरुमंगाई अल्वर यांना येथे दर्शन दिल्याचे सांगितले जाते. तिरुनगरी मंदिराचा मंदिराच्या आख्यायिकेशी घट्ट संबंध आहे.
अढागियासिंगर मंदिराची कथा/ आख्यायिका
हिंदू पौराणिक कथेनुसार, ब्रह्मदेवाचा पुत्र कर्तमा प्रजापती याने विष्णूची आराधना करून मोक्ष प्राप्त करण्यासाठी तपश्चर्या केली. विष्णू नाराज झाला आणि त्याची पत्नी लक्ष्मीने त्याला लगेच मोक्ष देण्याची इच्छा केली. कलियुगात कार्थमाचा संगबालन नावाचा राजकुमार जन्माला आला. तो तरुण असतानाच विष्णूचा निस्सीम भक्त कुमुदवल्लीशी विवाह करू इच्छित होता. तिने सांगितले की जर त्याने हजारो विष्णू उपासकांना भोजन दिले तरच ती त्याच्याशी लग्न करेल. संगबालनने उपासकांना भोजन द्यायला सुरुवात केली आणि जेव्हा पैसे संपले तेव्हा तो चोरीकडे वळला. विष्णू लक्ष्मीच्या वेशात प्रकट झाला आणि संगबालनने त्यांनाही लुटण्याचा प्रयत्न केला.
अष्टात्र मंत्र ऐकून विष्णू थिरुमंगाई अल्वर झाला. थिरुमंगाई अल्वर यांनी या एकासह पाच नरसिंहांची पूजा केल्याचे सांगितले जाते. मंदिराला लक्ष्मी नरसिंह क्षेत्रम आणि वयाली मानवलन म्हणूनही ओळखले जाते. दुसरी आवृत्ती असे मानते की विष्णूने आपली पत्नी लक्ष्मीला पूर्णा ऋषींच्या कन्या म्हणून जन्म दिला जेणेकरून तो तिला आणि तिरुमंगाई अल्वर यांना एकाच वेळी आशीर्वाद देऊ शकेल. हे मंदिर 108 दिव्य देसमांपैकी एक मानले जाते .
दिव्य देशम म्हणजे काय – एक दिव्य देशम किंवा वैष्णव दिव्य देशम हे 108 विष्णू आणि लक्ष्मी मंदिरांपैकी एक आहे, जे श्री वैष्णव धर्माचे कवी-संत अल्वार यांनी नोंदवले आहेत. 108 पैकी 105 मंदिरे भारतात आहेत, एक नेपाळमध्ये आहे आणि अंतिम दोन तिरुप्परकटल आणि वैकुंठममध्ये अंतराळात असल्याचे मानले जाते. ते तामिळनाडू (84), केरळ (11), आंध्र प्रदेश (2), गुजरात (1), उत्तर प्रदेश (4), आणि उत्तराखंड (3) या भारतीय राज्यांमध्ये वितरीत केले जातात. मुक्तिनाथ, सालिग्रामम हे नेपाळचे एकमेव दिव्य देशम आहेत. 4,000 तमिळ स्तोत्रांचा संग्रह असलेल्या नालायरा दिव्य प्रबंधममधील 12 अल्वार दिव्या देशांचा आदर करतात.
अळगियासिंगर मंदिराचा इतिहास
मंदिराचा नेमका इतिहास ठरवता आला नाही. विजयनगर आणि तंजावर नायक सम्राटांनी नंतर विस्तारित करून चोलांनी ते उभारले असे मानले जाते. कुलसेकरा अल्वार आणि थिरुमंगाई अल्वार यांनी 7व्या-9व्या शतकातील वैष्णव धर्मातील नालायरा दिव्य प्रबंधममधील अलगियासिंगर मंदिराचा आदर केला. मंदिर एक दिव्य देशम आहे, जे पुस्तकात वर्णन केलेल्या 108 विष्णू मंदिरांपैकी एक आहे. हे मंदिर आणि थिरुनगरी मंदिर या दोन्हींचा अल्वर गाण्यांमध्ये उल्लेख आहे, म्हणून त्यांना एक दिव्य देशम म्हणून वर्गीकृत केले आहे. दिव्या कवी पिल्लई पेरुमल अयंगार यांच्या 108 तिरुपती अंताथीमध्ये संपूर्ण 18 व्या आणि 19 व्या शतकात मंदिराचे वर्णन केले गेले आहे.
अळगियासिंगर मंदिराची वास्तुकला
अलगियासिंगर मंदिराचा आकार सुमारे ०.५ एकर (०.२० हेक्टर) आहे. हे मंदिर ग्रॅनाइटच्या भिंतींनी वेढलेले आहे आणि ते आयताकृती आवारात बांधलेले आहे. अध्यक्ष देवता अलगियासिंगर यांची प्रतिमा मध्यभागी ठेवली आहे. ग्रेनाईटची आकृती बसलेल्या स्थितीत प्रदर्शित केली आहे, लक्ष्मी उजव्या बाजूला त्याच्या मांडीवर बसलेली आहे. ही एक असामान्य मुद्रा आहे कारण नरसिंह मंदिरांवरील लक्ष्मीची प्रतिमा सामान्यतः डाव्या बाजूला कोरलेली असते. तिरुवली नगरालन ही उत्सवाची देवता आहे आणि त्याची प्रतिमा देखील गर्भगृहात विराजमान आहे.
मंदिराच्या भिंतींच्या बाहेर, गरुड मंडपाच्या समोर, दक्षिणेकडे तोंड करून तिरुमंगाई अल्वर मंदिर आहे. मंदिरातील नरसिंहाची प्रतिमा थिरुमंगाई अल्वर यांनी पूजा केलेल्या नरसिंहाच्या पाच मूळ प्रतिमांपैकी एक असल्याचे मानले जाते. कंपाऊंड भिंतीच्या बाहेर, मंदिराचा मस्तक, गरुडाचे मंदिर आणि चार खांब असलेला सभामंडप गर्भगृहात अक्षीयपणे स्थित आहे.
अळगियासिंगर मंदिराबद्दल तथ्य
- दक्षिण भारतातील तमिळनाडू राज्यातील मयिलादुथुराई जिल्ह्यातील थिरुवली येथील अजगियासिंगर मंदिर.
- अलगियासिंगर यांनी या ठिकाणी थिरुमंगाई अल्वर यांना दर्शन दिल्याचे मानले जाते. मंदिराची आख्यायिका थिरुनगरी मंदिराशी जवळून संबंधित आहे.
- मंदिराचे वर्गीकरण दिव्य देशम म्हणून केले गेले आहे , जे पुस्तकात नमूद केलेल्या 108 विष्णू मंदिरांपैकी एक आहे.
- दुसर्या आख्यायिकेनुसार, विष्णूने राक्षस राजा हिर्यांकशिपूचा वध करण्यासाठी नरसिंहाचा अवतार घेतला .
- असे मानले जाते की नरसिंहाने आलिंगन (म्हणजे मिठी मारणे) केल्यामुळे ते ठिकाण तिरुवली म्हणून ओळखले जाऊ लागले.
- या मंदिराचे वैशिष्ट्य म्हणजे लक्ष्मी नरसिम्मरच्या उजव्या बाजूला बसलेली दिसते, ज्याचे दर्शन मिळणे अत्यंत दुर्मिळ आहे कारण बहुतेक मंदिरांमध्ये लक्ष्मी सहसा स्वामी नरसिम्मरच्या डाव्या बाजूला दर्शविली जाते. स्वाथी नक्षत्र दिनी अहिषेकम दैवी जोडप्याला आशीर्वाद देतो.
- तिरुमंगाई अल्वर मंगलासन उत्सवम हा मंदिराचा सर्वात प्रमुख उत्सव आहे.
अळगियासिंगर मंदिरातील प्रसिद्ध सण
- ब्रह्मोत्सवम हा मंदिरात साजरा होणारा प्रमुख सण आहे.
- चित्र पौर्णिमा हा मंदिरातील उत्सवाचा एक प्रमुख प्रसंग आहे.
- वैकुंठ एकादशी – मार्गाझी (डिसेंबर-जानेवारी) या तमिळ महिन्यात साजरी होणारी वैकुंठ एकादशी हा मंदिरात साजरा होणारा प्रमुख सण आहे.
- थिरुमंगाई अल्वर मंगलासन उत्सवम थाई (जानेवारी-फेब्रुवारी) तमिळ महिन्यात साजरा केला जातो .
अळगियासिंगर मंदिरात कसे जायचे
अझागियासिंगर मंदिर हे दक्षिण भारतीय तमिळनाडू राज्यातील मायिलादुथुराई जिल्ह्यातील तिरुवली या गावात आहे.
हवाई मार्गे : सर्वात जवळचे विमानतळ त्रिची येथे आहे.
रेल्वेने : जवळचे रेल्वे स्टेशन सिरकाझी येथे आहे.
रोडवेज : तिरुवली हे पूम्पुहार रस्त्यावर सिरकलीपासून 9 किमी अंतरावर आणि तिरुनंगूरच्या उत्तरेस 4 किमी अंतरावर आहे. बसस्थानकापासून मंदिर सुमारे 1 किमी अंतरावर आहे.