भारतातील मंदिरांच्या स्थापत्य शैली –
भारतात अनेक मंदिरे आहेत आणि त्यांची स्थापत्य शैली वेगवेगळी आहे. काही मंदिरे प्राचीन आहेत तर काही नवीन आहेत. काही मंदिरे मोठी आहेत तर काही लहान आहेत. काही मंदिरे सुंदर आहेत तर काही सोपी आहेत. भारतातील मंदिरे अनेक स्थापत्य शैलींमध्ये बांधली गेली आहेत. या शैलींमध्ये प्राचीन ग्रीक, रोमन, इजिप्शियन, भारतीय आणि चीनी शैलींचा समावेश आहे.मंदिराच्या स्थापत्य शैलींमध्ये विविधता भारताच्या समृद्ध सांस्कृतिक इतिहासाचे प्रतिबिंब आहे. या शैलींमध्ये विविध धर्म आणि संस्कृतींचा समावेश आहे आणि यामुळे भारताची एक अद्वितीय वास्तुकला तयार झाली आहे.(भारतातील मंदिरांच्या स्थापत्य शैली)
भारतातील मंदिरांच्या स्थापत्य शैलीमध्ये प्रामुख्याने तीन शैली आहेत:
- नागर शैली
- द्रविड शैली
- वेसर शैली
नागर शैली –
ही भारतातील सर्वात प्राचीन स्थापत्य शैली आहे. ही शैली प्रामुख्याने उत्तर भारतात आढळते. नागर शैलीतील मंदिरे उंच आणि सुंदर असतात. या मंदिरांमध्ये स्तंभ आणि शिखर असतात. नागर शैलीतील काही प्रसिद्ध मंदिरे म्हणजे अक्षरधाम मंदिर, सोमनाथ मंदिर आणि वाराणसी काशी विश्वनाथ मंदिर.
द्रविड शैली –
ही भारतातील दुसरी प्राचीन स्थापत्य शैली आहे. ही शैली प्रामुख्याने दक्षिण भारतात आढळते. द्रविड शैलीतील मंदिरे सुंदर आणि भव्य असतात. या मंदिरांमध्ये विविध प्रकारची शिल्पे असतात. द्रविड शैलीतील काही प्रसिद्ध मंदिरे म्हणजे मीनाक्षी मंदिर, रामेश्वरम मंदिर आणि महाबलिपुरम मंदिर.
वेसर शैली –
ही भारतातील तिसरी स्थापत्य शैली आहे. ही शैली प्रामुख्याने मध्य भारतात आढळते. वेसर शैलीतील मंदिरे नागर आणि द्रविड शैलीतील मंदिरांच्या मिश्रणातून बनलेली आहेत. वेसर शैलीतील काही प्रसिद्ध मंदिरे म्हणजे उज्जैन महाकालेश्वर मंदिर, ग्वालियर चंदेरी मंदिर आणि विदिशा लाटभंगा मंदिर.
भारतातील मंदिरे ही भारताच्या समृद्ध इतिहास आणि संस्कृतीचा एक अविभाज्य भाग आहेत. या मंदिरांमध्ये भारताच्या कला, शिल्पकला आणि वास्तुकलेचा उत्कृष्ट नमुना आहे.